Moet ziekenhuiszorg echt worden geconcentreerd? Dit zeggen de experts

Margriet Bos · 2026-10-16

Het is een discussie die eigenlijk iedereen aangaat. Want waar laat je je opereren als het er echt op aankomt? En hoe dichtbij is dat ziekenhuis dan nog? Het Zorginstituut vroeg veldpartijen naar hun mening over de concentratie en spreiding van ziekenhuiszorg. En de uitkomsten zijn op zijn zachtst gezegd interessant. De kern van het verhaal: bijna niemand twijfelt eraan dat hoogcomplexe zorg beter op één plek kan worden uitgevoerd. Complexe operaties vragen om ervaren handen en een team dat het vaak genoeg doet. Daar zijn de meningen dus niet verdeeld. Maar zodra het gaat over eenvoudige zorg, verandert de toon. Moet die ook meeverhuizen naar een paar grote centra? Daar zijn veldpartijen zeer kritisch over. En dat is logisch. ### Waarom concentratie niet altijd de beste oplossing is Stel je voor: je moet voor een relatief simpele ingreep ineens een uur rijden. Voor een gezonde dertiger is dat geen ramp. Voor een oudere met beperkte mobiliteit, of iemand zonder auto, is het een flinke drempel. Concentratie levert namelijk niet automatisch betere zorg op. Soms levert het vooral meer reistijd op, meer stress en een grotere kans dat mensen zorg uitstellen. Dat is precies het punt dat veldpartijen naar voren brengen. Een paar veelgehoorde zorgen: - Reistijd en bereikbaarheid worden zwaarder voor kwetsbare patiënten - Eenvoudige zorg verdwijnt uit de regio, terwijl die juist dichtbij nodig is - De druk op de overgebleven locaties neemt toe, met langere wachttijden tot gevolg - Regionale samenwerking wordt lastiger als afdelingen verdwijnen ### Een citaat dat blijft hangen Tijdens het onderzoek viel één boodschap op die eigenlijk alles samenvat. Een deelnemer verwoordde het zo: "Concentreer wat complex is, maar houd wat eenvoudig is dichtbij de mensen die het nodig hebben." Simpel, en toch precies de kern van de discussie. ### Wat dit betekent voor jou als professional Werk je in de zorg of begeleid je ouderen? Dan raakt deze discussie je dagelijks werk. Want de keuzes die nu worden gemaakt, bepalen straks hoe snel iemand terechtkan en hoe ver diegene moet reizen. Een paar praktische punten om in gedachten te houden: - Check per regio welke afdelingen mogelijk verhuizen of sluiten - Bespreek met cliënten tijdig hoe ze naar een locatie verder weg komen - Kijk of vervoersoplossingen of begeleiding nodig zijn - Houd de persoonlijke situatie voorop, niet alleen de afstand op de kaart ### En hoe zit het met veiligheid thuis? Juist omdat zorg steeds vaker geconcentreerd wordt, wordt veilig thuis wonen belangrijker. Een persoonlijk alarmsysteem geeft ouderen de zekerheid dat er hulp komt als er iets misgaat, zonder dat ze daarvoor naar een instelling hoeven. Bij een val of een plotselinge situatie telt elke minuut. Moderne systemen werken met een draagbare knop of een valdetectie die automatisch alarm slaat. De kosten lopen uiteen van zo'n €20 tot €50 per maand, afhankelijk van de functies en of er een abonnement bij zit. Voor veel senioren is dat een geruststellende investering, zeker als de dichtstbijzijnde zorgpost verder weg komt te liggen. ### Tot slot Concentratie van hoogcomplexe zorg lijkt onvermijdelijk. Maar de roep om eenvoudige zorg dichtbij te houden is duidelijk hoorbaar. De komende tijd zal blijken hoe het ministerie en de zorgverzekeraars hiermee omgaan. Wat vaststaat: de patiënt moet centraal blijven staan, niet de plattegrond van het ziekenhuis.