Waarom de Zelfstandigenwet de zorg juist kwetsbaar maakt

Margriet Bos · 2026-11-04

Sommige brancheverenigingen maken zich flink zorgen. Met het nieuwe wetsvoorstel voor de Zelfstandigenwet vrezen zij voor meer uitstroom uit de zorg. En dat terwijl de sector al kampt met personeelstekorten. Bijna alle zorgkoepels benadrukken dan ook één ding: de criteria van deze wet passen simpelweg niet bij de zorg. Dat klinkt misschien als een technisch detail. Maar het raakt precies de kern van waarom zoveel mensen in de sector hun wenkbrauwen fronsen. ### Wat de wet beoogt en waar het misgaat De Zelfstandigenwet is bedoeld om schijnzelfstandigheid aan te pakken. Een nobel doel, daar is iedereen het over eens. Niemand wil dat mensen worden uitgebuit onder het mom van 'zzp'er'. Maar zoals wel vaker bij wetgeving: de bedoeling is goed, de uitvoering wringt. Het probleem zit in de criteria. Die zijn geschreven met bijvoorbeeld de bouw of de logistiek in het achterhoofd. Denk aan duidelijke opdrachtgevers, vaste werktijden, meetbare output. In de zorg werkt het anders. Een verzorgende die bij verschillende cliënten thuis komt, heeft geen klassieke 'opdrachtgever'. En de zorgvraag zelf is soms onvoorspelbaar. - De criteria gaan uit van een vast, afgebakend takenpakket - De zorg vraagt juist om flexibiliteit en continuïteit - Zzp'ers in de zorg vullen vaak structurele gaten op Als je die realiteit naast de wet legt, zie je waarom zorgclubs zeggen: dit gaat niet werken. ### Meer uitstroom dreigt, en dat raakt iedereen Wat gebeurt er als zelfstandige zorgverleners door de wet hun werk niet meer kunnen doen zoals nu? Ze haken af. En dat terwijl de wachtlijsten al lang zijn en de roosters krap bezet. > "De criteria van de wet gaan niet op voor de zorg. Punt." — een veelgehoorde verzuchting binnen de branche. Die uitstroom raakt niet alleen de zzp'er zelf. Het raakt de oudere die thuis wil blijven wonen. Het raakt de familie die op hulp rekent. En het raakt de vaste teams die nóg meer druk voelen. ### Wat dit betekent voor jou als professional Werk je in de persoonsalarmering of de ouderenzorg? Dan voel je deze spanning waarschijnlijk al. Veel zelfstandigen zorgen juist voor de mensen die net dat beetje extra begeleiding nodig hebben. Denk aan een seniorenalarm dat goed wordt ingesteld, of een persoonlijk alarm dat iemand het vertrouwen geeft om zelfstandig te blijven wonen. Dat werk verdwijnt niet zomaar. Maar de mensen die het doen, moeten wel kunnen blijven werken. Anders valt er een gat dat niemand even opvult. ### De kern in het kort De discussie gaat niet over óf schijnzelfstandigheid aangepakt moet worden. Die gaat over hóe. De zorg is geen bouwplaats. Wie dat erkent, kan wetgeving maken die de sector versterkt in plaats van verzwakt. Tot die tijd blijft de boodschap van de zorgkoepels helder: pas de criteria aan, of het wordt onwerkbaar. En dat raakt uiteindelijk ons allemaal.