Zelfstandige klinieken: kansen en harde eisen van VGZ

Margriet Bos · 2026-07-10

Zelfstandige behandelcentra (zbc's) spelen een steeds grotere rol in de Nederlandse zorg. Maar wat betekent dat eigenlijk voor jou als patiënt of professional? Marjo Vissers, zorginkoper bij VGZ, geeft haar visie. Ze ziet duidelijke voordelen, maar stelt ook keiharde voorwaarden. ### Wat zijn zbc's precies? Een zbc is een particuliere kliniek die gespecialiseerde zorg biedt, zoals ooglaseren, orthopedie of huidtherapie. Ze werken vaak sneller en flexibeler dan ziekenhuizen. Maar ze zijn niet altijd even transparant over hun kwaliteit en kosten. Vissers: 'Ik vind zbc's een lastig fenomeen. Ze kunnen een uitkomst zijn voor patiënten die snel geholpen willen worden, maar we moeten wel zeker weten dat de zorg veilig en betaalbaar blijft.' ### De voordelen van zbc's op een rij - Kortere wachttijden: gemiddeld 2 tot 4 weken, terwijl ziekenhuizen soms maanden laten wachten. - Flexibele openingstijden: ook 's avonds en in het weekend. - Gerichte expertise: artsen zijn vaak superspecialisten in één vakgebied. - Lagere kosten voor sommige behandelingen: bijvoorbeeld een staaroperatie bij een zbc kost gemiddeld €1.200, terwijl een ziekenhuis €1.500 rekent. ### Waar VGZ op let bij zbc's Vissers benadrukt dat VGZ alleen contracten afsluit met zbc's die aan strenge eisen voldoen. Denk aan: - Transparante prijzen: geen verborgen kosten achteraf. - Kwaliteitsregistraties: ze moeten aantonen dat hun behandelingen effectief zijn. - Patiëntveiligheid: bijvoorbeeld een meldplicht voor complicaties. - Samenwerking met huisartsen: zodat de zorg goed op elkaar aansluit. 'We willen niet dat zbc's alleen de makkelijke, lucratieve behandelingen doen', zegt Vissers. 'Ze moeten ook verantwoordelijkheid nemen voor complexe zorg.' ### Kritiek op zbc's: wat zijn de risico's? Niet iedereen is enthousiast. Sommige zorgverleners vrezen dat zbc's de zorg versnipperen. Patiënten kunnen bijvoorbeeld van het kastje naar de muur worden gestuurd. Ook is er bezorgdheid over financiële prikkels: als een zbc winst wil maken, kan dat ten koste gaan van de kwaliteit. Vissers erkent die risico's: 'Daarom blijven we streng toezien. Een zbc moet zich aan dezelfde regels houden als een ziekenhuis. Geen uitzonderingen.' ### Wat betekent dit voor jou? Als je overweegt naar een zbc te gaan, check dan altijd of VGZ een contract heeft. Anders betaal je mogelijk meer of krijg je geen vergoeding. Vraag ook naar de wachttijd, de ervaring van de arts en of er een klachtenregeling is. 'Zbc's kunnen een goede optie zijn', zegt Vissers, 'maar alleen als ze transparant en veilig werken. Wij blijven daarop controleren.' ### De toekomst van zbc's in Nederland Het aantal zbc's groeit gestaag. In 2023 waren er ruim 400 in Nederland, tegenover 300 in 2018. De verwachting is dat die groei doorzet, vooral voor electieve zorg (niet-spoedeisende ingrepen). VGZ wil daarin een voortrekkersrol spelen door heldere afspraken te maken. 'Het is een lastig fenomeen, maar wel een met potentie', besluit Vissers. 'Als we de randvoorwaarden goed regelen, kunnen zbc's een waardevolle aanvulling zijn op de reguliere zorg.'