Zelfstandige klinieken: kansen en harde eisen van VGZ

Margriet Bos · 2026-07-10

Zelfstandige behandelcentra, oftewel zbc's, spelen een steeds grotere rol in de Nederlandse zorg. Maar wat is nu precies hun plek? Marjo Vissers, inkoper bij zorgverzekeraar VGZ, deelt haar visie: ze ziet de voordelen, maar stelt ook duidelijke voorwaarden. In dit artikel lees je wat dat betekent voor de zorgsector en voor jou als professional. Waarom zijn zbc's een 'lastig fenomeen'? Vissers legt uit dat het niet zwart-wit is. Aan de ene kant bieden ze flexibiliteit en snelheid, aan de andere kant roepen ze vragen op over kwaliteit en kosten. Het is een balans die we samen moeten vinden. ### De pluspunten van zelfstandige klinieken Zbc's hebben duidelijke voordelen. Ze kunnen vaak sneller zorg leveren dan ziekenhuizen, omdat ze minder bureaucratie hebben. Patiënten krijgen hierdoor kortere wachttijden, wat vooral bij electieve zorg een groot pluspunt is. Denk aan operaties aan knieën, heupen of ogen. Daarnaast zijn zbc's vaak gespecialiseerd in een specifiek domein. Dit betekent dat ze hun processen tot in de puntjes hebben geoptimaliseerd. Voor patiënten kan dat leiden tot een betere ervaring en hogere kwaliteit van zorg. - Kortere wachttijden voor patiënten - Gespecialiseerde zorg in een specifiek domein - Minder overhead en meer focus op de patiënt Toch waarschuwt Vissers: 'Het is niet genoeg om alleen snel te zijn. Kwaliteit moet altijd voorop staan.' ### De harde voorwaarden van VGZ VGZ stelt duidelijke eisen aan zbc's om samen te werken. Allereerst moeten ze transparant zijn over hun resultaten. Denk aan data over complicaties en patiënttevredenheid. Zonder die informatie is het moeilijk om te beoordelen of een kliniek écht goede zorg biedt. Daarnaast wordt er gekeken naar de kosten. Een zbc moet efficiënt werken, maar niet ten koste van de zorgkwaliteit. Vissers benadrukt: 'We willen geen goedkope zorg, maar doelmatige zorg.' Dat betekent dat elke euro die wordt uitgegeven, ook echt bijdraagt aan het herstel van de patiënt. Een ander punt is samenwerking met andere zorgverleners. Een zbc mag geen eiland zijn, maar moet naadloos aansluiten op de huisarts en het ziekenhuis. Dit is cruciaal voor een goede overdracht en continuïteit van zorg. ### Wat betekent dit voor de toekomst? De rol van zbc's zal alleen maar groeien, verwacht Vissers. Maar die groei moet wel gecontroleerd zijn. Zonder duidelijke afspraken kan het leiden tot versnippering van zorg. Daarom pleit ze voor een landelijk kader waarin kwaliteit en transparantie centraal staan. Voor professionals in de persoonsalarmering en ouderenzorg is dit relevant. Ouderen hebben vaak baat bij snelle, gespecialiseerde zorg, zoals bij een staaroperatie of een knievervanging. Als zbc's die zorg goed leveren, kunnen ze een belangrijke rol spelen in het ontlasten van de ziekenhuizen. 'We moeten niet bang zijn voor verandering, maar wel kritisch blijven,' zegt Vissers. 'Alleen zo houden we de zorg toegankelijk en betaalbaar voor iedereen.' ### Conclusie Zelfstandige klinieken bieden kansen, maar alleen als ze voldoen aan strenge eisen. VGZ zet in op transparantie, doelmatigheid en samenwerking. Voor jou als professional is het goed om deze ontwikkelingen te volgen. Ze bepalen namelijk hoe de zorg er de komende jaren uitziet. Heb je vragen over hoe zbc's passen in het zorglandschap voor ouderen? Deel ze in de reacties. We horen graag jouw ervaringen.