Zbc's: Marjo Vissers (VGZ) over kansen en harde eisen

Margriet Bos · 2026-07-10

Zelfstandige behandelcentra (zbc's) spelen een steeds grotere rol in de Nederlandse zorg. Maar wat is nu precies hun plek? Marjo Vissers, zorginkoper bij VGZ, deelt haar visie. Ze ziet duidelijke voordelen, maar stelt ook onwrikbare voorwaarden. ### Wat zijn zbc's eigenlijk? Zelfstandige behandelcentra zijn private klinieken die gespecialiseerde zorg bieden, zoals oogoperaties, huidbehandelingen of orthopedie. Ze opereren naast ziekenhuizen en bieden vaak kortere wachttijden en meer keuzevrijheid voor patiënten. Denk aan een kliniek voor staaroperaties of een centrum voor liesbreukcorrecties. Vissers: 'Zbc's kunnen een waardevolle aanvulling zijn. Ze dwingen ziekenhuizen om scherp te blijven op kwaliteit en efficiëntie. Maar we moeten wel oppassen dat we niet in een wildgroei belanden.' ### De pluspunten volgens VGZ - Kortere wachttijden: Patiënten kunnen vaak binnen enkele weken terecht, in plaats van maanden. - Meer keuze: Mensen kunnen zelf bepalen waar ze behandeld willen worden. - Innovatie: Zbc's experimenteren vaker met nieuwe technieken en werkwijzen. - Kostenbesparing: Door specialisatie kunnen zbc's soms goedkoper werken dan algemene ziekenhuizen. 'Dat klinkt allemaal mooi', zegt Vissers, 'maar er zitten ook risico's aan. Niet elke zbc levert dezelfde kwaliteit. En als ze alleen de makkelijke, lucratieve behandelingen doen, blijft het ziekenhuis met de complexe en dure zorg zitten.' ### Harde voorwaarden voor samenwerking VGZ stelt duidelijke eisen aan zbc's voordat ze een contract krijgen: 1. **Kwaliteit eerst** – De kliniek moet aantoonbaar goede zorg leveren, met meetbare uitkomsten. 2. **Transparantie** – Patiënten moeten vooraf weten wat de kosten zijn en wat ze kunnen verwachten. 3. **Samenwerking** – Zbc's moeten overleggen met huisartsen en ziekenhuizen om versnippering te voorkomen. 4. **Geen cherry-picking** – Ze mogen niet alleen de eenvoudige ingrepen doen; ze moeten ook bereid zijn om complexe zorg te bieden of door te verwijzen. 'Als een zbc niet aan deze voorwaarden voldoet, krijgen ze geen contract van ons', benadrukt Vissers. 'We willen dat de patiënt centraal staat, niet de winst.' ### De toekomst van zbc's in Nederland Het aantal zbc's groeit gestaag. In 2023 waren er ruim 350 in Nederland, goed voor circa 10% van de totale ziekenhuiszorg. Die trend zal doorzetten, verwacht Vissers. Maar dan moeten ze wel hun plek vinden binnen het grotere zorgsysteem. 'Zbc's zijn geen vervanging van ziekenhuizen, maar een aanvulling', legt ze uit. 'Ze kunnen uitblinken in specifieke ingrepen, maar voor acute zorg of complexe aandoeningen blijven ziekenhuizen onmisbaar. Het is een kwestie van de juiste balans vinden.' ### Wat betekent dit voor jou als patiënt? Als je een behandeling nodig hebt, kun je vaak kiezen tussen een ziekenhuis en een zbc. Vraag je huisarts of specialist om advies. Let op: - Is de kliniek gecontracteerd door jouw zorgverzekeraar? Anders kun je extra kosten krijgen. - Wat is de ervaring van anderen? Zoek online naar reviews of vraag het aan je zorgverlener. - Weet wat je behandeling inhoudt en wat de hersteltijd is. 'Patiënten moeten zich goed laten informeren', zegt Vissers. 'Een zbc kan een goede optie zijn, maar niet voor iedereen of elke aandoening.' ### Conclusie Zelfstandige behandelcentra bieden kansen voor een efficiëntere en klantvriendelijkere zorg. Maar zonder duidelijke regels en toezicht kunnen ze het systeem ook verstoren. Marjo Vissers (VGZ) maakt duidelijk: kwaliteit en transparantie zijn niet onderhandelbaar. Voor patiënten betekent dit meer keuze, mits ze kritisch blijven. 'De zorg verandert', besluit Vissers. 'Zbc's zijn daar onderdeel van. Laten we ervoor zorgen dat het ten goede komt aan iedereen.'