Wordt de spoedeisende hulp veilig onder dit nieuwe budget?

Margriet Bos · 2026-08-31

Er hangt een wolk van onzekerheid boven de Nederlandse gezondheidszorg. Per 1 januari 2027 wordt namelijk een nieuw financieringssysteem ingevoerd voor de spoedeisende hulp (SEH): de budgetbekostiging. Wat betekent dat eigenlijk voor jou, voor je ouders, of voor die buurman die mogelijk hulp nodig heeft? Het Radboudumc, een van onze grootste ziekenhuizen, probeert het hoofd boven water te houden, maar de klok tikt door. Ties Eikendal, het hoofd van de SEH-afdeling in het Radboudumc, maakt zich openlijk zorgen. En dat is geen klein bier. Het gaat niet alleen over cijfers op een spreadsheet, maar over mensenlevens en de kwaliteit van zorg op de meest kritieke momenten. Zijn grootste zorg? De snelheid waarmee dit alles moet worden ingevoerd. We hebben het over een fundamentele verandering in hoe acute zorg wordt betaald, en dat wil je niet overhaast doen. ### Wat is budgetbekostiging eigenlijk? Laten we het even simpel houden. Op dit moment worden SEH-afdelingen vaak betaald per behandeling. Kom je binnen met een gebroken pols, dan is er een bepaalde vergoeding voor die specifieke zorg. Bij budgetbekostiging krijgt het ziekenhuis vooraf een vast bedrag toegewezen om alle SEH-zorg van dat jaar te leveren. Het idee erachter is om efficiënter te werken en kosten te beheersen. Maar de praktijk is, zoals altijd, weerbarstiger. Stel je voor: het ziekenhuis krijgt aan het begin van het jaar een potje van, zeg, €5 miljoen voor alle spoedgevallen. Een extreem druk jaar met veel ongevallen of een griepepidemie? Dan kan dat potje te klein blijken. Het risico is dat er dan keuzes gemaakt moeten worden die niemand wil maken. ### De zorgen van een SEH-hoofd Ties Eikendal kent de vloer van zijn eigen SEH als zijn broekzak. Zijn zorgen zijn concreet en gaan tot de kern: - **De kwaliteit onder druk:** Als het budget op is, kan de druk toenemen om behandelingen uit te stellen of te beperken. Dat gaat ten koste van de patiënt. - **Het personeel:** SEH-medewerkers werken al onder immense druk. Een financieel zwaard van Damocles boven hun hoofd helpt niet om het werk aantrekkelijk te houden. - **De planning:** 2027 klinkt nog ver weg, maar voor een operatie van deze omvang is het eigenlijk om de hoek. Is er wel genoeg tijd om goed voor te bereiden? Hij benadrukt: "We spelen niet voor gelijk, we spelen voor behoud van goede zorg." En dat is precies de angel. Het doel moet niet zijn om 'quitte te spelen' met het budget, maar om binnen dat kader nog steeds uitstekende zorg te kunnen bieden. Dat is een heel ander spel. ### Wat betekent dit voor jou? Je denkt misschien: dit is ziekenhuisbestuur, dat gaat mij niet direct aan. Maar dat is een misvatting. Iedereen kan ooit, onverwacht, afhankelijk zijn van de spoedeisende hulp. Of het nu gaat om je kind dat van de klimrek valt, je partner met hevige pijn op de borst, of je ouder die is gevallen. Dan wil je zeker weten dat de hulp er is, snel is, en goed is. De invoering van dit nieuwe systeem raakt dus aan een basisveiligheid waar we in Nederland stilletjes van uitgaan. De vraag die blijft hangen is: wordt de zorg veilig gesteld, of het budget? Het Radboudumc doet zijn uiterste best om voor het eerste te gaan, maar Eikendal's waarschuwing is helder. Een overhaaste invoering, zonder voldoende ruimte voor maatwerk en zonder garanties voor kwaliteit, is een gok met te hoge inzet. De komende jaren zijn cruciaal om ervoor te zorgen dat de teller in 2027 niet op 'game over' staat, maar op 'veilige zorg voor iedereen'. We moeten als samenleving goed opletten dat deze transitie niet ten koste gaat van het fundament onder ons zorgstelsel: dat iedereen, altijd, op acute hulp kan rekenen. Daar mag geen prijskaartje aan hangen.