Winstuitkeringsverbod in de zorg: schijnzekerheid of echt scherp geschut?

Margriet Bos · 2026-09-10

Het winstuitkeringsverbod in de zorg is een onderwerp dat vaak verkeerd wordt begrepen. Veel mensen denken dat het voor de hele sector geldt, maar niets is minder waar. Het verbod is alleen van toepassing op een beperkt deel van de zorg: de medisch-specialistische zorg en de intramurale Wlz-zorg. Voor andere zorgsectoren, zoals de huisartsenzorg, de geestelijke gezondheidszorg of de langdurige zorg buiten de Wlz, bestaat er geen wettelijk verbod op winstuitkering. Dat betekent dat zorgaanbieders in die sectoren winst mogen uitkeren aan hun eigenaren of aandeelhouders. Maar er is meer aan de hand. ### De onderaannemingsstructuur als sluiproute Zelfs binnen de sectoren waar het verbod geldt, is het eenvoudig om er juridisch gezien omheen te werken. Hoe? Via een onderaannemingsstructuur. Stel: een zorginstelling besteedt een deel van de zorg uit aan een onderaannemer. Die onderaannemer is een aparte juridische entiteit, bijvoorbeeld een BV. Als die BV winst maakt, mag die winst gewoon worden uitgekeerd aan de aandeelhouders. De zorginstelling zelf heeft dan geen winst gemaakt, maar de onderaannemer wel. En dat is volledig legaal. Voor wie het wil, geldt er dus in de praktijk geen winstuitkeringsverbod. Het is een kwestie van slim structureren. Dat roept de vraag op: is het verbod dan wel effectief? Of is het vooral een papieren tijger die vooral de kleine, niet-commerciële instellingen raakt? > “Het winstuitkeringsverbod is als een hek met een groot gat erin. Iedereen die erdoor wil, kan erdoor.” – anonieme zorgbestuurder ### Waarom dit relevant is voor jou Als professional in de zorg, of je nu bestuurder bent, beleidsmaker of adviseur, is het belangrijk om te weten hoe dit werkt. Misschien wil je zelf een zorginstelling starten of ben je betrokken bij een fusie of overname. Dan is het goed om te beseffen dat het verbod niet zo zwart-wit is als het lijkt. Je kunt er namelijk op een legale manier omheen werken als je dat zou willen. Maar let op: niet alles kan zomaar. Er zijn wel eisen aan transparantie en verantwoording. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) houdt toezicht op de kwaliteit en veiligheid van zorg, niet direct op winstuitkering. De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) controleert de rechtmatigheid van declaraties. Als er sprake is van onrechtmatige winstuitkering, kan dat leiden tot boetes en terugvordering van geld. Toch blijft het een grijs gebied. De wet biedt ruimte voor interpretatie, en de handhaving is niet waterdicht. Dat betekent dat sommige partijen misbruik kunnen maken van de mazen in de wet, terwijl anderen zich netjes aan de regels houden. ### Wat betekent dit voor de toekomst? Er zijn politieke partijen die het verbod willen uitbreiden naar alle zorgsectoren. Anderen pleiten juist voor afschaffing, omdat het de innovatie en investeringen zou remmen. Hoe dan ook, de discussie is nog lang niet voorbij. Als jij in de zorg werkt, is het verstandig om op de hoogte te blijven van de laatste ontwikkelingen. - Het winstuitkeringsverbod geldt alleen voor medisch-specialistische en intramurale Wlz-zorg. - Via een onderaannemingsstructuur kan het verbod juridisch worden omzeild. - Handhaving is beperkt, waardoor er ruimte is voor oneigenlijk gebruik. - Blijf op de hoogte van politieke en juridische veranderingen. Kortom, het winstuitkeringsverbod is geen absoluut verbod. Het is een regel met gaten, en wie goed oplet, kan erdoor glippen. Of dat wenselijk is, is een andere vraag. Maar feit is dat het zo werkt.