Winstuitkeringsverbod in de zorg: mythe of maatwerk?

Margriet Bos · 2026-09-10

Het winstuitkeringsverbod in de zorg lijkt een stevige regel, maar in de praktijk blijkt het niet zo zwart-wit. Wist je dat het verbod slechts geldt voor een klein deel van de zorg? Namelijk de medisch-specialistische zorg en de intramurale Wlz-zorg. Voor de rest van de sector bestaat er geen wettelijk verbod op winstuitkering. Dat is nog niet alles: zelfs binnen die beperkte scope kun je het verbod juridisch omzeilen met een onderaannemingsconstructie. Kortom, voor wie wil, is er geen belemmering. ### Hoe zit het precies? De Wet normering topinkomens (WNT) en de Wet toelating zorginstellingen (WTZi) bevatten specifieke bepalingen over winstuitkering. Het verbod is ingesteld om te voorkomen dat zorginstellingen winst maximaliseren ten koste van de kwaliteit van zorg. Maar de wetgever heeft ervoor gekozen om alleen de meest kwetsbare sectoren te beschermen. Andere zorgdomeinen, zoals huisartsenzorg, geestelijke gezondheidszorg (ggz) en verpleeghuiszorg buiten de Wlz, vallen buiten de boot. Daar mogen instellingen dus wel winst uitkeren aan aandeelhouders of eigenaren. ### De onderaannemingsroute Stel, je bent een intramurale Wlz-instelling en je wilt toch winst uitkeren. Dat mag niet direct. Maar je kunt een deel van je diensten uitbesteden aan een onderaannemer. Die onderaannemer is een aparte rechtspersoon, vaak een commerciële partij. De zorginstelling betaalt de onderaannemer voor zijn diensten. De onderaannemer mag vervolgens wel winst uitkeren aan zijn eigen aandeelhouders. Zo omzeil je het verbod legaal. Het is een kwestie van slim structureren. ### Wat betekent dit voor de praktijk? Voor zorgondernemers biedt dit kansen. Je kunt kiezen voor een structuur waarin winstuitkering mogelijk is, zonder de wet te overtreden. Denk aan het opzetten van een aparte BV voor specifieke zorgactiviteiten. Of het aangaan van een samenwerking met een commerciële partner die de zorg uitvoert. Belangrijk is wel dat je transparant blijft over de geldstromen. De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) houdt toezicht op de naleving van de regels. Bij misbruik kun je rekenen op boetes of zelfs het intrekken van je licentie. ### Ethische overwegingen Natuurlijk roept dit vragen op. Is het wenselijk dat zorginstellingen winst maken? Aan de ene kant kan winst een prikkel zijn voor efficiëntie en innovatie. Aan de andere kant bestaat het risico dat kwaliteit en toegankelijkheid ondergeschikt raken aan rendement. De discussie hierover laait regelmatig op in de Tweede Kamer. Sommige partijen pleiten voor een algeheel verbod op winstuitkering in de hele zorg. Anderen vinden dat marktwerking juist goed is voor de sector. ### Conclusie Het winstuitkeringsverbod is dus geen onoverkomelijke muur. Het is een lappendeken van regels die per sector verschillen. Met een slimme juridische structuur kun je het verbod omzeilen. Of dat wenselijk is, is een tweede. Feit is dat het nu eenmaal kan. Voor zorgprofessionals die willen ondernemen, biedt het in ieder geval mogelijkheden. Blijf wel altijd de ethische kant in de gaten houden. Want zorg is meer dan een verdienmodel.