Winstuitkeringsverbod in de zorg: streng verbod of makkelijk te omzeilen?

Margriet Bos · 2026-09-10

Het winstuitkeringsverbod in de zorg. Het klinkt streng, maar geldt het eigenlijk wel voor de hele sector? Het korte antwoord: nee. Het verbod is alleen van toepassing op een beperkt deel van de zorg: medisch-specialistische zorg en intramurale Wlz-zorg. Voor de rest van de zorgsector bestaat er geen wettelijk verbod op winstuitkering. Dat is nog niet alles. Zelfs binnen dat beperkte deel blijkt het verbod eenvoudig te omzeilen via een onderaannemingsstructuur. Juridisch volledig toegestaan. Voor wie dat wil, geldt er dus in de praktijk geen winstuitkeringsverbod. ### Waarom het verbod zo beperkt is De wetgever heeft ervoor gekozen het verbod alleen op te leggen waar de overheid direct betaalt voor zorg. Bij medisch-specialistische zorg (denk aan ziekenhuizen) en intramurale Wlz-zorg (verpleeghuizen) is dat het geval. Voor andere zorgvormen, zoals huisartsenzorg, wijkverpleging of geestelijke gezondheidszorg, geldt het verbod niet. Daar mogen zorgaanbieders dus gewoon winst uitkeren aan aandeelhouders of eigenaren. ### De onderaannemingsroute: een juridisch gaatje Stel, je bent een intramurale zorgaanbieder en je wilt toch winst uitkeren. Dan kun je een deel van je zorg uitbesteden aan een onderaannemer. Die onderaannemer is een aparte rechtspersoon, vaak een BV, die niet onder het winstuitkeringsverbod valt. De onderaannemer levert de zorg, stuurt een factuur, en de winst stroomt naar de eigenaren. De hoofdinstelling blijft buiten schot. Juridisch is dit toegestaan, zolang er maar sprake is van een reële dienstverlening en niet van een oneigenlijke constructie. Toezichthouders zoals de NZa hebben hier moeite mee, maar kunnen weinig doen zolang de regels niet worden overtreden. > “Het winstuitkeringsverbod is een papieren tijger. Iedereen die het wil omzeilen, vindt een weg.” – een zorgjurist aan het woord. ### Wat betekent dit voor de praktijk? Voor zorgbestuurders en investeerders is het belangrijk om te weten dat het verbod lang niet zo waterdicht is als het lijkt. Wie winst wil uitkeren, kan dat vaak regelen via slimme juridische structuren. Tegelijk roept dat ethische vragen op. Moet je als zorgaanbieder wel winst willen maken? En zo ja, hoe verantwoord je dat naar patiënten en zorgverzekeraars? - Het verbod geldt alleen voor medisch-specialistische en intramurale Wlz-zorg. - Buiten die sectoren is winstuitkering toegestaan. - Via onderaanneming kan het verbod juridisch worden omzeild. - Toezichthouders staan vaak machteloos. ### Is er een oplossing? Sommige politieke partijen pleiten voor een breder verbod, of voor strengere regels rondom onderaanneming. Anderen vinden dat winstuitkering juist kan helpen om zorginnovatie te financieren. De discussie is nog volop gaande. Wat vaststaat: het huidige verbod is geen onoverkomelijke barrière. Wie het wil omzeilen, vindt een manier. En dat roept de vraag op of het verbod nog wel doet waarvoor het bedoeld is: het beschermen van publiek geld in de zorg. ### Conclusie Het winstuitkeringsverbod in de zorg is een beperkt verbod dat eenvoudig te omzeilen is via een onderaannemingsstructuur. Voor een groot deel van de zorgsector geldt het niet eens. Wie winst wil uitkeren, kan dat juridisch regelen. Of dat wenselijk is, is een tweede. Maar feit is: het scherpe geschut van de wet blijkt in de praktijk vaak hagelschot.