Winstuitkeringsverbod in de zorg: streng verbod of omzeilbaar?

Margriet Bos · 2026-09-10

### Het winstuitkeringsverbod: strenge regel of papieren tijger? Het winstuitkeringsverbod in de zorg. Je hoort er veel over, maar wat betekent het nu echt? Het geldt slechts voor een klein deel van de zorgsector: de medisch-specialistische zorg en de intramurale Wlz-zorg. Voor andere zorginstellingen bestaat er geen verbod. Dat is al opvallend. Maar er is meer. Zelfs binnen dat beperkte gebied is het verbod eenvoudig te omzeilen. Met een onderaannemingsstructuur kun je het juridisch toelaatbaar passeren. Voor wie dat wil, geldt dus in de praktijk geen winstuitkeringsverbod. Dat roept de vraag op: is dit scherp geschut of hagelschot? ### Hoe werkt die onderaannemingsconstructie? Stel, je runt een intramurale zorginstelling. Je wilt winst uitkeren aan investeerders, maar het verbod zit in de weg. Wat doe je? Je besteedt een deel van de zorg uit aan een onderaannemer. Die onderaannemer is een commerciële partij zonder winstuitkeringsverbod. Vervolgens betaal je die partij een riante vergoeding voor zijn diensten. De winst verdwijnt zo naar een andere entiteit, buiten het bereik van de wet. Juridisch is dit toegestaan. De wetgever heeft hier niet op gerekend, of het bewust zo gelaten. Feit is dat de effectiviteit van het verbod hierdoor flink afneemt. ### Wat betekent dit voor de zorgsector? De impact is groter dan je denkt. Het creëert een ongelijk speelveld. Zorginstellingen die zich netjes aan de regels houden, betalen de prijs. Zij kunnen geen winst uitkeren en missen daardoor kapitaal voor investeringen. Ondertussen kunnen anderen via slimme constructies toch winst maken. Dat wringt. Bovendien kan het de kwaliteit van zorg onder druk zetten. Als onderaannemers winst moeten maken, ligt bezuinigen op de loer. Denk aan minder personeel, lagere lonen of goedkopere materialen. De patiënt is daar uiteindelijk de dupe van. ### Is het verbod dan helemaal nutteloos? Nee, zo zwart-wit is het niet. Het verbod heeft wel degelijk een signaalfunctie. Het zegt: zorg is geen gewone markt. We willen niet dat winstbejag de zorg bepaalt. Maar een signaal alleen is niet genoeg. Zonder handhaving en zonder het dichten van mazen is het een papieren tijger. > "Een verbod dat je met een simpele truc kunt omzeilen, is geen verbod. Het is een uitnodiging tot creatief boekhouden." ### Wat kun je als professional doen? Als professional in de zorg – of je nu bestuurder, beleidsmaker of zorgverlener bent – is het belangrijk om dit te weten. Je kunt erop letten of er onderaannemingsconstructies worden gebruikt. Vraag door als iets niet transparant is. En pleit voor duidelijkere regelgeving. Enkele praktische tips: - Controleer de contracten met onderaannemers. Zijn de tarieven marktconform? - Let op signalen van overmatige winstgerichtheid, zoals hoge managementvergoedingen. - Meld misstanden bij de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ). - Blijf op de hoogte van wetswijzigingen rond winstuitkering in de zorg. ### Conclusie: scherp geschut of hagelschot? Het huidige winstuitkeringsverbod is een beperkt wapen. Het raakt maar een deel van de sector en is eenvoudig te omzeilen. Voor wie wil, geldt het verbod niet. Dat maakt het eerder hagelschot dan scherp geschut. Wil je echt iets veranderen, dan is een breder verbod nodig, zonder mazen. Anders blijft het dweilen met de kraan open. Wat vind jij? Moet het verbod worden uitgebreid of juist worden afgeschaft? Deel je mening in de reacties.