Winstuitkeringen in de zorg: wat betekent de brief van minister Sterk nu echt?

Margriet Bos · 2026-08-12

Het moet maar eens afgelopen zijn met exorbitante winstuitkeringen in de zorg, meent het kabinet. Maar hoe je dat op een goede manier regelt, daar wordt inmiddels al jaren over gediscussieerd. VWS-minister Sterk lijkt nu eindelijk stappen te zetten, maar volgens zorgjuristen is haar Kamerbrief, die vlak voor het reces verscheen, vooral onduidelijk en ontwrichtend. De kern van de discussie is simpel: zorginstellingen moeten niet rijk worden van publiek geld. Toch is de praktijk weerbarstiger dan een politieke belofte. Want wat is precies 'exorbitant'? En hoe voorkom je dat goede zorginstellingen worden gestraft voor de fouten van een paar uitschieters? Precies die vragen blijven in de brief van de minister grotendeels onbeantwoord. ### Wat staat er in de Kamerbrief? De minister wil strengere regels voor winstuitkeringen in de zorg. Dat klinkt helder, maar de uitwerking roept meer vragen op dan antwoorden. Juristen die de brief hebben bestudeerd, wijzen op een paar concrete knelpunten: - **Onduidelijke definities**: Er staat niet duidelijk omschreven wanneer een winstuitkering 'exorbitant' is. Is dat bij 10% van de omzet? Of bij een vast bedrag per jaar? Zonder heldere norm blijft het giswerk. - **Terugwerkende kracht**: De regels lijken ook te gelden voor afspraken die al zijn gemaakt. Dat kan leiden tot juridische procedures en onzekerheid bij zorginstellingen. - **Geen onderscheid tussen winst en kwaliteit**: De brief gaat vooral over financiën, maar koppelt dat niet aan de kwaliteit van zorg. Een instelling die veel winst maakt én uitstekende zorg levert, wordt zo op één lijn gezet met een instelling die vooral zichzelf verrijkt. ### Waarom deze onrust bij zorgaanbieders? Zorgaanbieders zitten al jaren in een spagaat. Enerzijds moeten ze efficiënt werken en financieel gezond blijven, anderzijds mogen ze geen winst maken die als 'te hoog' wordt gezien. Die onduidelijkheid is niet nieuw, maar de toon van deze brief maakt het er niet beter op. Neem bijvoorbeeld een middelgroot zorgbedrijf dat investeert in nieuwe technologie om ouderen langer thuis te laten wonen. Die investering moet ergens van betaald worden. Als de winst die daarvoor nodig is straks wordt afgeroomd, verdwijnt de prikkel om te innoveren. Dat is precies waarom veel partijen zich nu hardop afvragen of deze aanpak niet averechts werkt. > "We willen allemaal dat zorg geld besteedt aan zorg, niet aan aandeelhouders. Maar als je de regels zo vaag houdt, ontstaat er vooral rechtsonzekerheid en dat komt uiteindelijk de patiënt niet ten goede." – Zorgjurist, anoniem in gesprek met deze redactie ### Wat betekent dit voor ouderen en hun naasten? Voor ouderen en hun familie is deze discussie misschien abstract, maar de gevolgen kunnen groot zijn. Als zorginstellingen minder ruimte krijgen om te investeren, kan dat betekenen dat er minder aanbod komt van persoonlijke alarmsystemen, thuiszorg of gespecialiseerde woonvormen. Juist de zorg die nu hard nodig is om langer zelfstandig te wonen, kan onder druk komen te staan. Neem de markt voor persoonsalarmering. Die groeit snel, omdat steeds meer ouderen thuis willen blijven wonen. Maar die groei vraagt om investeringen in betere apparatuur, betere service en meer personeel. Als de winst die daarvoor nodig is straks wordt beperkt, kan dat leiden tot minder keuze en hogere kosten voor de gebruiker. ### Wat gaat er nu gebeuren? De komende maanden wordt duidelijk hoe de regels er precies uit gaan zien. Het ministerie gaat in gesprek met zorgaanbieders, juristen en andere betrokkenen. De verwachting is dat er nog flink wat amendementen en wijzigingen komen voordat er een definitieve wet ligt. Tot die tijd is het vooral afwachten. Voor zorginstellingen is het zaak om hun financiële structuren alvast tegen het licht te houden. En voor ouderen en hun naasten? Die doen er goed aan om kritisch te blijven kijken naar de zorg die ze afnemen en de partijen die die zorg leveren. Eén ding is zeker: de discussie over winst in de zorg is nog lang niet beslecht. En dat is misschien maar goed ook, want het gaat uiteindelijk om iets dat we allemaal belangrijk vinden: goede, betaalbare zorg voor iedereen die het nodig heeft.