De winstuitkeringen in de zorg: wat betekent de brief van minister Sterk nu echt?

Margriet Bos · 2026-08-12

Het moet maar eens afgelopen zijn met exorbitante winstuitkeringen in de zorg. Dat is de boodschap van het kabinet-Jetten, en eerlijk is eerlijk: daar valt veel voor te zeggen. Zeker als je ziet hoe sommige zorginstellingen miljoenen uitkeren aan aandeelhouders terwijl het personeel overloopt en cliënten wachtlijsten trotseren. Maar zoals zo vaak in de zorg, is de praktijk weerbarstiger dan de politieke belofte. De discussie over winstuitkeringen is namelijk niet nieuw. Al jaren wordt er achter de schermen gepraat over hoe je dit goed regelt zonder dat de zorg vastloopt in regels. En nu lijkt VWS-minister Sterk eindelijk iets te willen doen. Haar Kamerbrief, vlak voor het reces verstuurd, moet duidelijkheid scheppen. Maar volgens meerdere advocaten en zorgjuristen doet ze precies het tegenovergestelde: de brief is vooral onduidelijk en werkt ontwrichtend. ### Waarom de brief zoveel vragen oproept De kern van het probleem zit in de vaagheid. De minister zegt dat ze winstuitkeringen wil beperken, maar ze laat in het midden hoe ver dat precies gaat. Gaat het om alle zorgaanbieders of alleen om de grote commerciële partijen? En wat telt er precies als 'exorbitant'? Daar zit volgens juristen precies de kneep. Zonder heldere definities weten zorgbestuurders niet waar ze aan toe zijn, en dat heeft directe gevolgen voor investeringen en bedrijfsvoering. - Het ontbreken van concrete drempelwaarden zorgt voor rechtsonzekerheid. - De term 'exorbitant' is juridisch niet gedefinieerd. - De brief schept verwachtingen die de minister mogelijk niet kan waarmaken. ### Wat betekent dit voor zorginstellingen? Voor zorgorganisaties is dit geen theoretisch verhaal. Zij moeten nu al beslissingen nemen over hun financiële planning. Denk aan een zorginstelling die een lening wil afsluiten voor een verbouwing van een verpleegafdeling. Banken kijken naar de financiële gezondheid en de ruimte voor winstuitkering. Als die ruimte plotseling onzeker wordt, kunnen financieringen stagneren. En dat terwijl investeringen in de zorg hard nodig zijn, bijvoorbeeld in moderne apparatuur of betere arbeidsvoorwaarden. Daarnaast speelt er iets psychologisch. Zorgbestuurders willen niet tegen de minister ingaan, maar ze willen ook niet overvallen worden door nieuwe regels. Die onzekerheid werkt verlammend. Het is alsof je een huis wilt kopen terwijl de hypotheekrente elke dag kan veranderen. Je wacht liever op duidelijkheid, maar die duidelijkheid komt maar niet. ### De juridische valkuilen Advocaten wijzen ook op een ander probleem: de timing. Een Kamerbrief vlak voor het reces betekent dat er weinig ruimte is voor vragen of debat. De Kamer gaat met reces, de minister ook, en ondertussen blijven zorgaanbieders achter met meer vragen dan antwoorden. Juridisch gezien is dat een zwakke basis voor beleid dat zo ingrijpend kan zijn. Daar komt bij dat de minister zich mogelijk rijk rekent met haar plannen. Het beperken van winstuitkeringen klinkt sympathiek, maar het is de vraag of het juridisch houdbaar is. Bestaande contracten en afspraken kun je niet zomaar eenzijdig wijzigen. En als de regels te streng worden, dreigt het risico dat investeerders zich terugtrekken uit de zorg. Dan schiet je als kabinet uiteindelijk je doel voorbij. ### Wat moeten zorgaanbieders nu doen? Mijn advies aan zorgbestuurders: wacht niet passief af. Volg de ontwikkelingen op de voet en zorg dat je als organisatie voorbereid bent op meerdere scenario's. Dat betekent dat je je financiële modellen moet doorrekenen op basis van zowel strenge als gematigde regels. Zo blijf je wendbaar, wat je ook te wachten staat. Daarnaast is het verstandig om juridisch advies in te winnen, zeker als je als zorginstelling werkt met externe investeerders of private equity. Een goede jurist kan je helpen om de implicaties van de plannen van de minister in kaart te brengen en tijdig bij te sturen. > "De brief van de minister is een wake-upcall, maar wel een die meer vragen oproept dan antwoorden geeft." ### De komende maanden zijn cruciaal Het is nu aan de minister om met een concreter voorstel te komen. De komende maanden zullen bepalend zijn voor de toekomst van winstuitkeringen in de zorg. Zorgaanbieders hopen op duidelijkheid, maar tot die tijd moeten ze het doen met een brief die vooral vragen oproept. En dat is precies waarom deze kwestie niet vanzelf gaat verdwijnen, ook niet na het reces.