Winstuitkering in de zorg: verboden of toch niet?

Margriet Bos · 2026-09-10

Het winstuitkeringsverbod in de zorg lijkt misschien streng, maar het geldt lang niet overal. Sterker nog, met een slimme onderaannemingsstructuur is het verbod juridisch gezien eenvoudig te omzeilen. Dat roept de vraag op: is dit scherp geschut of hagelschot? ### Waar geldt het winstuitkeringsverbod eigenlijk? Het verbod is alleen van toepassing op een beperkt deel van de zorgsector. Denk aan medisch-specialistische zorg en intramurale Wlz-zorg. Voor andere zorgsectoren, zoals huisartsenzorg, geestelijke gezondheidszorg of langdurige zorg buiten instellingen, geldt het verbod niet. Daar mogen zorginstellingen dus gewoon winst uitkeren aan aandeelhouders of eigenaren. Maar zelfs binnen de sectoren waar het verbod geldt, is er een maas in de wet. Door een onderaannemingsstructuur te gebruiken, kun je het verbod legaal omzeilen. Je besteedt een deel van de zorg uit aan een onderaannemer die geen winstuitkeringsverbod heeft. Die onderaannemer mag vervolgens wel winst uitkeren. Op die manier blijft het geld toch naar de eigenaren stromen, zonder dat de wet wordt overtreden. ### Waarom is dit belangrijk? Voor zorgprofessionals en beleidsmakers is het essentieel om te weten hoe dit werkt. Het beïnvloedt niet alleen de financiële prikkels in de zorg, maar ook de kwaliteit en toegankelijkheid. Als winstuitkering mogelijk is, kan dat leiden tot meer commerciële prikkels. Soms ten koste van de patiëntenzorg, soms juist ten gunste van efficiëntie. Bovendien roept het vragen op over eerlijke concurrentie. Instellingen die geen gebruikmaken van een onderaannemingsconstructie, hebben een nadeel. Zij kunnen geen winst uitkeren en moeten dus op een andere manier kapitaal aantrekken. Dat kan leiden tot scheve verhoudingen in de markt. ### Hoe werkt zo'n onderaannemingsstructuur? Stel, je hebt een ziekenhuis dat onder het winstuitkeringsverbod valt. Je richt een aparte onderaannemer op, bijvoorbeeld een besloten vennootschap (bv). Deze bv levert diensten aan het ziekenhuis, zoals schoonmaak, administratie of zelfs medische behandelingen. De bv valt niet onder het verbod en mag dus winst uitkeren aan haar aandeelhouders. Het ziekenhuis betaalt facturen aan de bv, en de bv keert winst uit. Zo omzeil je het verbod op een juridisch toelaatbare manier. Natuurlijk kleven hier wel risico's aan. De Belastingdienst en de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) houden dit soort constructies in de gaten. Als blijkt dat de onderaannemer alleen op papier bestaat en de zorg feitelijk nog steeds door het ziekenhuis wordt geleverd, kan er sprake zijn van oneigenlijk gebruik. Dan kun je alsnog in de problemen komen. ### Wat betekent dit voor de toekomst? De discussie over winstuitkering in de zorg is nog lang niet voorbij. Voorstanders zeggen dat het de zorg innovatiever en efficiënter maakt. Tegenstanders vrezen dat het ten koste gaat van de solidariteit en de kwaliteit. Feit is dat het huidige verbod niet waterdicht is. Zolang er constructies mogelijk zijn om het te omzeilen, blijft het een papieren tijger. > “Het winstuitkeringsverbod is als een slot op een deur die op een kier staat. Iedereen die wil, kan er alsnog doorheen.” Voor jou als professional in de zorg is het belangrijk om te weten wat de regels zijn en hoe je ermee omgaat. Wil je winst uitkeren? Onderzoek dan eerst of het mag. En als het niet mag, bekijk of een onderaannemingsstructuur iets voor jou is. Maar wees je bewust van de risico's en zorg dat je alles goed documenteert. ### Conclusie Het winstuitkeringsverbod is beperkt van toepassing en eenvoudig te omzeilen via een onderaannemingsstructuur. Of dat wenselijk is, is een tweede. Feit is dat het de discussie over winst in de zorg levend houdt. Als jij in de zorg werkt, is het goed om te weten waar je staat. Zo kun je weloverwogen keuzes maken, zonder verrassingen achteraf.