Waarom de nieuwe Wet loontransparantie zorgaanbieders duur kan komen te staan

Margriet Bos · 2026-10-28

De nieuwe Wet loontransparantie komt eraan, en zorgaanbieders doen er verstandig aan nu al een potje te reserveren. Niet voor een leuk extraatje, maar om fouten te herstellen. Dat zegt Henk Volberda, hoogleraar strategisch management. En hij heeft een punt. Want de loonkloof in de zorg is waarschijnlijk groter dan iedereen denkt. Mannen krijgen namelijk vaker een toelage dan vrouwen. Vooral aan de bovenkant van de salarisschalen loopt dat verschil op. Best een ongemakkelijke constatering, zeker in een sector die draait om zorg voor mensen. ### Wat de wet precies verandert De Wet loontransparantie verplicht werkgevers om openheid te geven over beloning. Hoeveel verdient iemand in een vergelijkbare functie? En is er een verschil tussen mannen en vrouwen dat nergens op slaat? Zodra die gegevens op tafel liggen, kun je er niet meer omheen. Dat betekent concreet: - Je moet kunnen uitleggen waarom iemand een bepaalde toelage krijgt. - Je moet scheve verhoudingen rechtzetten, soms met terugwerkende kracht. - Je moet budget vrijmaken voor correcties, en dat tikt aan. Volberda waarschuwt dus niet voor niets. Wie nu niks doet, betaalt straks misschien dubbel. ### Toelagen: het verborgen probleem Een toelage lijkt vaak iets onschuldigs. Een extraatje voor onregelmatige diensten, een bonus voor extra verantwoordelijkheid. Maar het is precies daar waar de kloof sluipt. Mannen blijken vaker zo'n toelage te krijgen dan vrouwen, en bij hoge salarissen wordt dat verschil alleen maar groter. Dat is geen kwestie van kwade wil, meestal. Het is vaak een kwestie van gewoonte. Iemand onderhandelt net wat harder, of een leidinggevende kent toevallig de juiste persoon. En voor je het weet, is een patroon ontstaan dat niemand ooit bewust heeft bedacht. > "De loonkloof in de zorg is waarschijnlijk hoger dan verondersteld." — Henk Volberda ### Waarom dit juist in de zorg speelt De zorgsector heeft veel deeltijdwerkers, veel vrouwen en veel functies met toelagen. Die combinatie maakt het risico op onbedoelde ongelijkheid groot. Voeg daar een krappe arbeidsmarkt aan toe, en je snapt waarom werkgevers soms meteen toehappen als iemand om meer vraagt. Maar goed, dat lost het onderliggende probleem niet op. Het verschuift het alleen naar de volgende ronde. ### Wat kun je als zorgaanbieder nu doen? Begin gewoon klein. Je hoeft niet meteen een heel nieuw beloningssysteem te bouwen. Maar een paar dingen helpen echt: - Maak een overzicht van alle toelagen en wie ze krijgt. - Kijk eerlijk of daar een patroon in zit dat je niet kunt verklaren. - Zet budget opzij voor herstel, voordat de wet je dwingt. - Praat er met je team over, want openheid begint bij jezelf. Dat laatste is misschien wel het belangrijkste. Loontransparantie gaat niet alleen over geld. Het gaat over eerlijkheid, en over het vertrouwen dat mensen voelen als ze weten dat ze niet worden achtergesteld. ### Tot slot De wet komt er hoe dan ook. De vraag is alleen of je erop voorbereid bent of erdoor wordt verrast. Volberda's advies is simpel: reserveer nu budget om fouten te herstellen. Want een scheve loonstructuur rechtzetten kost geld, maar niets doen kost uiteindelijk meer. Aan euro's, en aan vertrouwen.