Welzijn van zorgmedewerkers: de les die we nog steeds niet leren

Margriet Bos · 2026-09-08

Bijna één op de vijf verpleeghuismedewerkers kampte tijdens de coronapandemie met burn-outklachten of depressieve symptomen. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van Ylse van Dijk. Zij onderzocht wat de ouderenzorg kan leren van de covidperiode als het gaat om werkomstandigheden en mentale gezondheid. En dat is nogal wat. Het is een cijfer dat je even moet laten bezinken. Terwijl we massaal applaudisseerden voor de zorg, liep een aanzienlijk deel van de mensen in diezelfde zorg zelf op zijn tandvlees. Niet omdat ze niet wilden, maar omdat het systeem hen geen ruimte gaf om op adem te komen. ### Meer dan een griepje We hebben de pandemie inmiddels achter ons gelaten, maar de lessen liggen nog op straat. Van Dijk laat zien dat infectiebestrijding en medewerkerswelzijn geen gescheiden werelden zijn. Ze zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Wie de zorg voor ouderen serieus neemt, moet ook de mensen die die zorg leveren serieus nemen. Denk aan de werkdruk die tijdens de coronacrisis explosief steeg. Personeelstekorten, beschermende kleding die urenlang gedragen moest worden, het verdriet van bewoners die geen bezoek mochten ontvangen. Het vrat aan de mensen die dag in dag uit klaarstonden. > “Welzijn van vvt-medewerkers is net zo belangrijk als infectiebestrijding.” Die uitspraak van Van Dijk is geen loze kreet. Het is een oproep om structureel te investeren in de mentale veerkracht van zorgpersoneel. Niet pas als het misgaat, maar preventief. ### Wat de ouderenzorg kan leren De promotie schetst een aantal concrete aanknopingspunten. Geen rocket science, maar wel zaken die in de hectiek van alledag snel vergeten worden: - **Structurele aandacht voor mentale gezondheid.** Niet alleen een jaarlijks gesprek, maar doorlopende ondersteuning en laagdrempelige hulp. - **Realistische werkdruk.** Meer handen aan het bed is niet altijd mogelijk, maar betere planning en taakverdeling wel. - **Erkenning en waardering.** Een schouderklopje werkt, maar structurele verbeteringen in arbeidsvoorwaarden werken beter. - **Lessen uit de crisis borgen.** Draaiboeken voor pandemieën moeten standaard een hoofdstuk over personeelswelzijn bevatten. Het mooie is: veel van deze punten kosten vooral aandacht en keuzes, niet per se bakken met geld. Al helpt een extra investering natuurlijk wel. Denk aan een budget van een paar duizend euro per locatie voor trainingen en begeleiding. Dat is een schijntje vergeleken met de kosten van langdurig ziekteverzuim. ### Niet weer vergeten We zijn geneigd om na een crisis snel over te gaan tot de orde van de dag. Maar de ouderenzorg verdient beter. De mensen die onze ouderen verzorgen, verdienen beter. Van Dijk laat zien dat het anders kan, als we bereid zijn om welzijn net zo serieus te nemen als hygiënevoorschriften. Laten we dat cijfer van één op de vijf niet vergeten. Het is geen statistiek. Het zijn mensen. Mensen die elke dag weer voor onze ouders, grootouders en buren zorgen. Zij verdienen een werkplek waar ze niet alleen fysiek, maar ook mentaal gezond kunnen blijven. En dat begint bij de erkenning dat welzijn geen luxe is. Het is een voorwaarde.