Waarom bijna 1 op de 5 zorgmedewerkers omviel tijdens covid

Margriet Bos · 2026-09-08

Bijna één op de vijf verpleeghuismedewerkers kampte tijdens de covidperiode met burn-out- of depressieve symptomen. Dat blijkt uit het promotieonderzoek van Ylse van Dijk. Zij onderzocht wat de ouderenzorg kan leren van de covidpandemie over werkomstandigheden en mentale gezondheid. Even op je in laten werken: één op de vijf. Dat is geen klein groepje. Het betekent dat in vrijwel elk team wel iemand rondliep die op instorten stond. Vaak zonder dat iemand het doorhad. ### Wat er speelde op de werkvloer Tijdens de pandemie stond de ouderenzorg onder enorme druk. Personeelstekorten, continu wisselende protocollen, angst om zelf besmet te raken of bewoners te besmetten. En bovenal: het gevoel er alleen voor te staan. Van Dijk ontdekte dat vooral de combinatie van hoge werkdruk en weinig autonomie funest was. Je doet je werk goed, maar hebt nauwelijks invloed op hoe je het doet. Dat vreet aan je. - Werkdruk die maar bleef stijgen - Weinig zeggenschap over roosters en taken - Onduidelijke richtlijnen van bovenaf - Gemis aan steun van collega's en leidinggevenden ### Welzijn is geen bijzaak De titel van haar onderzoek zegt eigenlijk alles: het welzijn van vvt-medewerkers is net zo belangrijk als infectiebestrijding. Toch werd er tijdens de crisis vooral gekeken naar besmettingen, niet naar de mensen die ze moesten voorkomen. > “We meten alles wat we belangrijk vinden. En we vinden blijkbaar vooral besmettingen belangrijk.” Die uitspraak zet je aan het denken. Want hoe meet je een burn-out? Hoe zie je dat iemand langzaam afhaakt? Vaak pas als het te laat is. ### Wat de ouderenzorg kan leren Volgens Van Dijk is het tijd voor een andere aanpak. Niet wachten tot mensen omvallen, maar structureel investeren in mentale veerkracht. Denk aan vaste aanspreekpunten, ruimte om te praten, en vooral: medewerkers écht laten meedenken. - Zorg voor vaste coaches of vertrouwenspersonen - Geef medewerkers invloed op hun rooster - Maak mentale gezondheid een vast agendapunt - Herken signalen vroeg en grijp in Dat klinkt logisch, maar in de praktijk schiet het er vaak bij in. Zeker als de werkdruk hoog is. Toch is het juist dan essentieel. ### Verder kijken dan de pandemie De covidperiode was extreem, maar de problemen zijn niet verdwenen. Personeelstekorten, hoge werkdruk en emotioneel zwaar werk blijven. Het welzijn van zorgmedewerkers verdient daarom blijvende aandacht. Niet alleen in crisistijd. Wil je echt iets veranderen? Begin dan bij de mensen die het werk doen. Vraag hoe het gaat. Luister. En doe er iets mee. Dat is misschien wel de belangrijkste les uit dit onderzoek. De promovendus pleit dan ook voor een cultuuromslag. Eentje waarin welzijn net zo serieus wordt genomen als hygiëne. Want zonder gezonde medewerkers is er geen goede zorg. Zo simpel is het eigenlijk.