Wat de nieuwe Wet DOS betekent voor zorgprofessionals

Margriet Bos · 2026-02-24

Je hebt het vast al gehoord: er komt een nieuwe wet aan die alles verandert. De Wet DOS, oftewel de Wet Digitale Overheid en Samenwerking, gaat de spelregels voor zorgkantoren flink opschudden. En dat heeft directe gevolgen voor jou als professional in de ouderenzorg. Laten we even bij het begin beginnen. Wat is die Wet DOS eigenlijk? In het kort: het is nieuwe wetgeving die zorgkantoren meer macht geeft over het geld dat bestemd is voor samenwerking met het sociaal domein. Dat klinkt misschien abstract, maar het raakt de kern van jouw dagelijkse werk. ### Wat verandert er precies? Voorheen was de financiering van samenwerking tussen zorg en welzijn vaak versnipperd. Verschillende potjes, verschillende regels, verschillende verantwoordelijkheden. De nieuwe wet bundelt dit en geeft zorgkantoren de regie over deze middelen. Zij worden als het ware de penningmeesters van de samenwerking. Dat betekent concreet: - Zorgkantoren bepalen hoe het geld wordt verdeeld - Zij stellen voorwaarden aan samenwerking - Zij monitoren de resultaten van die samenwerking - Zij kunnen bijsturen waar nodig ### De komst van KPI's in zorg en welzijn En hier komt de spoiler waar je misschien al bang voor was: ja, ook zorg- en welzijnspartijen gaan met KPI's te maken krijgen. Prestatie-indicatoren worden het nieuwe kompas waarop wordt gestuurd. Niet omdat iemand dat leuk vindt, maar omdat er nu eenmaal verantwoording moet worden afgelegd over hoe publiek geld wordt besteed. Maar wacht, laten we niet meteen in de valkuil van 'meer bureaucratie' stappen. KPI's kunnen ook helpen om scherper te krijgen wat er nu echt toe doet in de zorg voor ouderen. Denk aan: - Hoe snel iemand weer thuis kan zijn na een val - Hoe tevreden cliënten zijn met de ondersteuning - Of samenwerking tussen professionals soepel verloopt - Hoe effectief preventieve maatregelen zijn ### Wat betekent dit voor jouw praktijk? Stel je voor: je werkt met een cliënt die een persoonlijk alarmsysteem gebruikt. Voorheen kon je relatief vrij beslissen over ondersteuning, training en nazorg. Nu komt er waarschijnlijk meer regie vanuit het zorgkantoor. Zij willen weten: - Wordt het alarm daadwerkelijk gebruikt? - Leidt het tot snellere hulpverlening? - Voelt de cliënt zich er veiliger door? - Is het kosten-effectief? Dat vraagt om andere gesprekken met cliënten. Niet alleen over hoe het apparaat werkt, maar ook over wat het oplevert aan veiligheid en zelfstandigheid. En het vraagt om betere registratie van wat je doet en wat het resultaat is. ### Kansen in de nieuwe situatie Het is makkelijk om te denken: 'weer meer regels, weer meer controle'. Maar er zit ook een andere kant aan deze medaille. Meer regie bij zorgkantoren kan betekenen: - Minder versnippering van middelen - Duidelijkere afspraken over wie wat doet - Betere aansluiting tussen formele zorg en informele ondersteuning - Meer ruimte voor innovatie als je kunt aantonen dat het werkt Zoals een collega me onlangs zei: 'Soms moet het systeem veranderen voordat we echt kunnen veranderen.' Misschien is dat hier ook het geval. ### Hoe bereid je je voor? Begin niet met paniek, maar met nieuwsgierigheid. Vraag bij je zorgkantoor na wat hun plannen zijn. Ga in gesprek over wat goede indicatoren zouden zijn voor jouw werk. En denk na over hoe je de waarde van wat je doet kunt laten zien. Want uiteindelijk draait het hier om één ding: betere zorg voor ouderen. Als de nieuwe wet daaraan bijdraagt, dan is dat alleen maar mooi. Maar dan moeten we wel meedenken over hoe we dat meten en waarmaken. Dus ja, er verandert wat. Maar dat hoeft niet erg te zijn. Het kan juist een kans zijn om scherper te krijgen wat er echt toe doet in de zorg voor onze ouderen. En om daar samen, met zorgkantoren en welzijnspartners, nog beter in te worden.