Waarom zorgverzekeraars hun budgetten moeten herzien

Margriet Bos · 2026-09-29

Heb je je ooit afgevraagd waarom het soms zo lang duurt voordat je de juiste zorg krijgt? Volgens zorgeconoom Marco Varkevisser komt de beweging naar passende zorg pas echt op gang als zorgverzekeraars stoppen met alle aparte budgetten binnen de Zorgverzekeringswet. Dat zegt hij naar aanleiding van de kabinetsplannen van afgelopen Prinsjesdag. En hij heeft een punt - we zitten vast in een systeem dat niet meer werkt zoals het zou moeten. ### Het probleem met financiële hokjes Zorgverzekeraars werken nu met allemaal aparte potjes geld. Een budget voor huisartsenzorg, een ander voor ziekenhuiszorg, weer een ander voor geestelijke gezondheidszorg. Het klinkt logisch, toch? Maar in de praktijk creëert het juist problemen. Stel je voor: je hebt zowel fysieke als psychische klachten. Je huisarts verwijst je naar een specialist, maar die kan niet goed samenwerken met de psycholoog die je ook nodig hebt. Waarom? Omdat hun budgetten uit verschillende potjes komen. De zorgverlener moet eerst kijken welk budget nog beschikbaar is, in plaats van wat jij het beste nodig hebt. - Budgetten zijn star en niet flexibel - Samenwerking tussen zorgverleners wordt bemoeilijkt - Patiënten moeten soms langer wachten op passende zorg - Innovatie wordt tegengehouden door budgetgrenzen ### Wat Prinsjesdag betekent voor onze zorg De kabinetsplannen waar Varkevisser naar verwijst, gaan over het doorbreken van deze financiële hokjes. Het idee is simpel: maak één groot budget waaruit alle zorg betaald kan worden. Zo kunnen zorgverleners samenwerken zonder constant te hoeven checken of er nog geld in het juiste potje zit. Varkevisser zegt het duidelijk: "Zorgverzekeraars en ziekenhuizen ontkomen volgens hem niet aan harde keuzes." Dat betekent dat er verandering moet komen, of we nu willen of niet. Het huidige systeem houdt innovatie tegen en zorgt voor onnodige wachtlijsten. ### Hoe ziet betere zorg er eigenlijk uit? Laten we even dagdromen over hoe het zou kunnen zijn. Stel je voor dat je huisarts, fysiotherapeut en specialist allemaal samen aan tafel zitten om jouw zorgplan te maken. Ze kunnen vrij overleggen wat je nodig hebt, zonder zich zorgen te maken over budgetgrenzen. De zorg zou zich dan richten op wat echt werkt voor jou, niet op wat er nog in het budget past. Chronisch zieken zouden betere begeleiding krijgen. Ouderen zouden langer thuis kunnen wonen met de juiste ondersteuning. En spoedgevallen zouden sneller de juiste behandeling krijgen. > "De beweging naar passende zorg komt pas echt op gang als we stoppen met denken in aparte budgetten," benadrukt Varkevisser. En hij heeft gelijk - het gaat om de patiënt, niet om de administratie. ### De uitdagingen waar we voor staan Natuurlijk is zo'n verandering niet eenvoudig. Zorgverzekeraars hebben jarenlang gewerkt met deze aparte budgetten. Hun hele administratieve systeem is erop ingericht. Overstappen op één groot budget betekent: - Complete herinrichting van administratieve systemen - Nieuwe manieren van samenwerking met zorgaanbieders - Training van personeel in nieuwe werkwijzen - Transparante communicatie naar verzekerden toe Het kost tijd, geld en moeite. Maar de vraag is: kunnen we het ons permitteren om níét te veranderen? Met een vergrijzende bevolking en stijgende zorgkosten wordt efficiënte, passende zorg alleen maar belangrijker. ### Wat dit voor jou betekent Als patiënt merk je misschien niet direct iets van deze veranderingen achter de schermen. Maar op de lange termijn zou het wel degelijk verschil moeten maken. Kortere wachtlijsten, betere samenwerking tussen zorgverleners, en zorg die echt bij jouw situatie past. Het duurt nog wel even voor deze veranderingen doorgevoerd zijn. De kabinetsplannen moeten eerst uitgewerkt worden, dan door de Tweede Kamer, en vervolgens in de praktijk gebracht worden. Maar de richting is duidelijk: we moeten af van die financiële hokjes. Varkevisser heeft de vinger op de zere plek gelegd. Ons zorgsysteem kan beter, maar dan moeten zorgverzekeraars wel hun budgetten herzien. Het wordt tijd dat we stoppen met denken in potjes en beginnen met denken in mensen. Want uiteindelijk gaat zorg niet over budgetten of administratie. Het gaat over jouw gezondheid, jouw welzijn, en jouw toekomst. En dat verdient een systeem dat meebeweegt met wat jij nodig hebt, niet met wat er in het budget past.