Waarom zorgplicht in Lang Leven Thuisflats juist averechts werkt

Margriet Bos · 2026-07-23

De verwachting dat vitale ouderen in een Lang Leven Thuisflat automatisch voor hun kwetsbare buren zorgen, is romantisch wensdenken. Dat blijkt uit onderzoek van het Ben Sajet Centrum en de Hogeschool van Amsterdam. Onderzoeker Jante Schmidt waarschuwt: "Hameren op informele zorg staat gemeenschapsopbouw in de weg." ### De mythe van automatische mantelzorg Het idee klinkt mooi: breng vitale senioren samen met minder mobiele ouderen in een flat, en de zorg ontstaat vanzelf. Maar de realiteit is weerbarstiger. Uit het onderzoek blijkt dat deze verwachting vaak leidt tot teleurstelling en zelfs spanningen. Bewoners voelen zich opgezadeld met een verantwoordelijkheid die ze nooit hebben gevraagd. Ze worden geacht boodschappen te doen, een oogje in het zeil te houden of zelfs te helpen met persoonlijke verzorging. Maar niemand heeft hen daarin getraind of begeleid. ### Wat werkt dan wel? Volgens Schmidt en haar collega's is er een andere aanpak nodig. In plaats van druk leggen op informele zorg, moeten we investeren in echte gemeenschapsopbouw. Dat betekent: - **Professionele ondersteuning** die aansluit bij de behoeften van bewoners - **Vrijwillige initiatieven** die van onderaf groeien, niet van bovenaf worden opgelegd - **Duidelijke grenzen** tussen wat buren voor elkaar kunnen doen en wat professionele zorg vereist ### De rol van persoonlijke alarmsystemen Hier komt het persoonlijk alarm om de hoek kijken. Een goed werkend alarmsysteem geeft kwetsbare ouderen de zekerheid dat ze hulp kunnen krijgen wanneer nodig, zonder dat ze hun buren hoeven te belasten. Het ontlast zowel de zorgvrager als de omgeving. Voor senioren die zelfstandig wonen, is een betrouwbaar alarm essentieel. Het biedt niet alleen veiligheid, maar ook gemoedsrust voor mantelzorgers die op afstand wonen. En het voorkomt dat buren zich verantwoordelijk voelen voor situaties waar ze niet voor zijn toegerust. ### Conclusie De les uit dit onderzoek is duidelijk: dwangmatige mantelzorg werkt niet. Het creëert alleen maar weerstand en ongemak. Wat wel werkt, is een combinatie van professionele zorg, vrijwillige inzet en slimme technologie zoals persoonlijke alarmsystemen. Zo kunnen senioren veilig en prettig wonen, zonder dat de last op de verkeerde schouders terechtkomt.