Waarom zorgpersoneel niet meer uren wil werken (ondanks alle goede bedoelingen)

Margriet Bos · 2026-07-21

De overheid en zorginstellingen roepen al jaren dat zorgmedewerkers meer uren moeten gaan maken. Het klinkt logisch: we hebben handen tekort, dus laten we de mensen die er al zijn meer laten werken. Maar de cijfers laten iets anders zien. De deeltijdfactor in de zorg stagneert al zes jaar. En dat terwijl het enthousiasme om uren uit te breiden groot is. Wat gaat er mis? ### Waarom stagneert de deeltijdfactor? Het is niet dat zorgmedewerkers geen zin hebben om meer te werken. Het probleem zit hem in de praktijk. Veel medewerkers werken parttime omdat de werkdruk hoog is en de roosters onvoorspelbaar. Combineer dat met privéverantwoordelijkheden, zoals kinderen of mantelzorg, en je snapt waarom een 40-urige werkweek voor velen onhaalbaar is. Uit onderzoek blijkt dat de gemiddelde deeltijdfactor al zes jaar rond de 0,7 fte schommelt. Dat is niet veranderd, ondanks alle campagnes en financiële prikkels. ### Wat houdt zorgpersoneel tegen? Er zijn een paar hardnekkige obstakels: - **Onregelmatige werktijden**: Zorginstellingen draaien 24/7, dus avond- en weekenddiensten zijn normaal. Dat maakt het lastig om een vast ritme te krijgen. - **Hoge werkdruk**: Meer uren betekent vaak meer stress, zeker in krappe teams. - **Gebrek aan flexibiliteit**: Sommige medewerkers willen juist minder uren, niet meer. Ze voelen zich niet gehoord in hun wensen. - **Financiële drempels**: Een extra dag werken levert niet altijd evenveel op, omdat belasting en toeslagen wegvallen. > "We hebben het vaak over 'meer uren maken' alsof het een kwestie van wil is. Maar de realiteit is dat zorgmedewerkers keuzes maken op basis van wat haalbaar is in hun leven." – Margriet Bos, expert persoonsalarmering ### Wat kunnen instellingen doen? Het is niet hopeloos. Er zijn stappen die je kunt zetten om medewerkers wél te verleiden tot meer uren: - **Bied maatwerk aan**: Vraag niet standaard om een extra dienst, maar luister naar wat iemand écht nodig heeft. - **Verbeter de roosters**: Zorg voor voorspelbaarheid en vrije weekenden. Dat scheelt een hoop stress. - **Investeer in ondersteuning**: Denk aan kinderopvang, maar ook aan een goede thuiszorg voor hun eigen ouders. - **Maak extra uren aantrekkelijk**: Niet alleen financieel, maar ook met extra vrije tijd of opleidingsmogelijkheden. ### De rol van de overheid De overheid heeft een belangrijke taak. Subsidies voor kinderopvang en mantelzorg kunnen het verschil maken. Ook het vereenvoudigen van regelgeving rondom contracten en toeslagen helpt. Zolang het systeem niet meewerkt, blijven zorgmedewerkers liever op de rem trappen. ### Wat betekent dit voor de zorg? Zolang de deeltijdfactor niet omhoog gaat, blijven we kampen met tekorten. Dat betekent langere wachtlijsten, hogere werkdruk voor wie wél fulltime werkt, en uiteindelijk minder kwaliteit van zorg. Het is een vicieuze cirkel die alleen te doorbreken is als we de échte oorzaken aanpakken. Niet door te roepen dat het moet, maar door te zorgen dat het kan. ### Conclusie De stagnatie van de deeltijdfactor is geen teken van onwil, maar van een systeem dat niet past bij de realiteit van zorgmedewerkers. Door flexibeler te werken, beter te luisteren en praktische obstakels weg te nemen, kunnen we langzaam verandering brengen. Het kost tijd, maar het is de enige manier om de zorg draaiende te houden.