Waarom Zorgbestuurders Zo Snel Wisselen – En Wat Dat Kost

Margriet Bos · 2026-09-10

Een digitale transformatie in de zorg is geen project van een paar maanden. Het is een reis van jaren. En die reis wordt bijna onmogelijk als de bestuurder die hem leidt om de haverklap vertrekt. Maria Jacobs weet er alles van. Als bestuurder van Maastro gaf ze zelf leiding aan zo'n transformatie. Als professor aan de Universiteit Tilburg publiceerde ze erover. Haar conclusie is confronterend: het snelle verloop onder zorgbestuurders is funest voor digitale transformatie. "Consultants rapporten laten schrijven is geen kunst," zegt ze. "Het gaat om de uitvoering." ### Waarom continuïteit belangrijker is dan een goed plan Een digitale transformatie vraagt om iemand die het hele traject overziet. Iemand die weet waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt. Iemand die relaties heeft opgebouwd met teams, leveranciers en patiënten. Als die persoon na een jaar vertrekt, begint de volgende eigenlijk weer opnieuw. Dat betekent niet dat er niets gebeurt. Er worden plannen gemaakt, rapporten geschreven, pilots gestart. Maar de echte verandering – de manier waarop mensen werken, de systemen die ze gebruiken, de cultuur die ontstaat – blijft hangen in de beginfase. > "Je kunt een strategie niet uitbesteden. Je moet er zelf staan, elke dag opnieuw." ### De rol van persoonlijke betrokkenheid Jacobs benadrukt dat een bestuurder niet alleen moet sturen, maar ook moet doen. Aanwezig zijn bij de implementatie. Vragen stellen als iets niet loopt. De handen uit de mouwen steken als het nodig is. Dat klinkt logisch, maar in de praktijk gebeurt het te weinig. Veel zorgorganisaties kiezen voor een aanpak waarbij consultants het zware werk doen. Zij schrijven de plannen, maken de analyses en presenteren de oplossingen. Maar daarmee blijft de verantwoordelijkheid buiten de deur. En zodra de consultants weg zijn, verdwijnt ook de urgentie. ### Wat kun je als professional doen? Als je werkt in de zorg – of je nu bestuurder bent, manager of adviseur – zijn er een paar dingen die je kunt doen om digitale transformatie kansrijker te maken: - Zorg voor een langetermijnvisie die verder gaat dan één bestuursperiode. - Betrek de mensen die het werk moeten doen al in de ontwerpfase. - Wees eerlijk over wat er nodig is, ook als dat betekent dat je moet investeren in tijd en geld. - Vier kleine successen, maar houd de grote lijn vast. - Zorg dat kennis niet alleen in hoofden zit, maar ook in systemen en processen. ### Het gaat om de uitvoering Uiteindelijk komt het neer op één ding: de uitvoering. Je kunt nog zulke mooie rapporten hebben, als niemand ze uitvoert, gebeurt er niets. En uitvoering vraagt om leiderschap dat blijft. Dat betekent niet dat een bestuurder twintig jaar moet blijven zitten. Maar het betekent wel dat er een duidelijk plan moet zijn voor de overdracht. Dat plan moet verder gaan dan een PDF met aanbevelingen. Het moet ervoor zorgen dat de volgende persoon niet opnieuw hoeft te beginnen. Dat de kennis blijft. Dat de relaties behouden blijven. Dat de transformatie doorgaat, ook als de leider verandert. ### Conclusie Het snelle verloop onder zorgbestuurders is een probleem dat aandacht verdient. Niet omdat bestuurders niet goed zouden zijn, maar omdat digitale transformatie tijd nodig heeft. Tijd om te leren, om fouten te maken, om bij te sturen. Als die tijd er niet is, blijft het bij plannen. En zoals Jacobs zegt: het gaat niet om de plannen. Het gaat om de uitvoering.