Waarom zorgbestuurders tijdens een crisis wel drie banen tegelijk doen

Margriet Bos · 2026-07-28

In de covid-tijd zijn we eigenlijk overvallen. Dat vertelt Charlotte de Schepper, bestuurder van de Nationale Zorgreserve, heel eerlijk. Zorgbestuurders moesten destijds niet alleen de reguliere organisatie draaiende houden, maar tegelijkertijd een complete crisisorganisatie optuigen. "Dat zijn eigenlijk bijna wel twee of drie banen in één geweest." Het is een uitspraak die je aan het denken zet. Want laten we eerlijk zijn: wie denkt er nu aan de bestuurder als het misgaat? We denken aan de verpleegkundigen, de artsen, de mensen op de werkvloer. En dat is ook terecht. Maar achter de schermen speelt er iets anders, iets dat vaak onzichtbaar blijft. ### De onzichtbare last van leiderschap Een zorgbestuurder is verantwoordelijk voor honderden, soms duizenden medewerkers. In normale tijden is dat al een pittige klus. Maar tijdens een crisis zoals covid-19, wordt die verantwoordelijkheid opeens veel groter. Je moet snel beslissingen nemen, soms zonder dat je alle informatie hebt. En die beslissingen hebben directe gevolgen voor de veiligheid van kwetsbare ouderen. De Schepper legt uit dat bestuurders tijdens de pandemie werden geconfronteerd met een dubbele taak. Enerzijds moesten ze de zorg voor hun bewoners en cliënten blijven garanderen. Anderzijds moesten ze een compleet nieuwe crisisorganisatie opzetten. Denk aan protocollen, persoonlijke beschermingsmiddelen, teststraten, quarantaineregels. Het was pionieren in een snel veranderend landschap. ### Twee banen in één Wat betekent dat nu concreet? Stel je voor dat je een restaurant runt. Op een dag moet je niet alleen de keuken draaiende houden, maar ook een heel nieuw menu ontwikkelen, een bezorgdienst opzetten en tegelijkertijd alle medewerkers trainen in nieuwe hygiëneregels. En dat alles terwijl de helft van je team thuiszit met ziekteverschijnselen. Zo voelde het dus voor zorgbestuurders. En dat is precies waarom de Nationale Zorgreserve is opgericht. Het idee is simpel maar krachtig: een pool van ervaren bestuurders die klaarstaat om bij een volgende crisis direct te helpen. Ze kunnen de top van zorginstellingen ontlasten, zodat die zich kunnen concentreren op de kern: goede zorg leveren. ### Wat kunnen we hiervan leren? De belangrijkste les? Wees voorbereid, ook al hoop je dat je het nooit nodig hebt. Zorginstellingen die nu al nadenken over crisismanagement, staan straks sterker. En dat hoeft niet ingewikkeld te zijn. Een paar simpele stappen kunnen al een wereld van verschil maken: - Stel een crisisteam samen dat weet wat er van hen wordt verwacht - Maak duidelijke afspraken over wie welke beslissingen neemt - Zorg voor een goede verdeling van taken, zodat niemand overbelast raakt - Oefen regelmatig met crisisscenario's, ook al voelt het misschien overbodig ### De rol van persoonlijke alarmsystemen Nu denk je misschien: wat heeft dit met persoonlijke alarmsystemen te maken? Meer dan je zou vermoeden. Want als de zorgorganisatie onder druk staat, is het des te belangrijker dat ouderen zelfstandig en veilig thuis kunnen blijven wonen. Een persoonlijk alarm biedt dan een vangnet. Niet alleen voor de oudere zelf, maar ook voor de mantelzorger en de zorgprofessional. Stel je voor: je moeder woont alleen en heeft een valrisico. Met een alarm om haar pols weet ze dat ze altijd hulp kan inroepen. En jij weet dat er iemand is die direct reageert, ook als jij er niet bent. Dat geeft rust. En rust is precies wat we nodig hebben in tijden van crisis. De Nationale Zorgreserve wil ervoor zorgen dat bestuurders die rust ook krijgen. Door hen te ontlasten, zodat zij zich kunnen focussen op wat echt telt. Want uiteindelijk draait het allemaal om één ding: dat mensen de zorg krijgen die ze verdienen, ook als de wereld op zijn kop staat. ### Een blik vooruit De covid-periode heeft ons veel geleerd. Maar de vraag is: hebben we die lessen ook echt opgeslagen? De Schepper hoopt van wel. De Nationale Zorgreserve is een mooi initiatief, maar het is geen wondermiddel. Het vraagt om continue aandacht, training en betrokkenheid van iedereen in de zorg. Dus of je nu bestuurder bent, zorgprofessional, mantelzorger of gewoon iemand die zich zorgen maakt over een ouder familielid: onthoud dat voorbereiding begint met bewustwording. En dat een klein apparaatje om de pols soms het verschil kan maken tussen ongerustheid en gemoedsrust. Dat is pas echte zorg.