Waarom zorgbestuurders tijdens een crisis twee tot drie banen tegelijk doen

Margriet Bos · 2026-07-28

In de covid-tijd zijn we eigenlijk overvallen, vertelt Charlotte de Schepper, bestuurder van de Nationale Zorgreserve. Zorgbestuurders moesten destijds niet alleen de reguliere organisatie draaiende houden, maar gelijktijdig een complete crisisorganisatie optuigen. 'Dat zijn eigenlijk bijna wel twee of drie banen in één geweest.' Deze ervaring staat niet op zichzelf. In de zorgsector is het bijna normaal dat bestuurders tijdens een crisis meerdere rollen tegelijk vervullen. Maar dat heeft een prijs: overbelasting, verminderde besluitvaardigheid en uiteindelijk een hoger risico op fouten. Daarom is het idee van een Bestuurdersreserve Zorg zo belangrijk. ### Wat is de Bestuurdersreserve Zorg precies? De Bestuurdersreserve Zorg is een netwerk van ervaren zorgbestuurders die op afroep beschikbaar zijn om collega-bestuurders te ontlasten tijdens crisissituaties. Denk aan pandemieën, cyberaanvallen, of grote personeelstekorten. Deze reservebestuurders nemen tijdelijk taken over, zodat de vaste bestuurder zich kan focussen op de kern van de crisis. Het concept is simpel maar effectief. In plaats van dat elke instelling zelf een crisisteam moet opzetten, kunnen ze een beroep doen op een pool van specialisten. Die kennen de sector, weten hoe ze moeten schakelen en kunnen meteen aan de slag. ### Waarom is dit zo belangrijk? Tijdens de covid-pandemie werd pijnlijk duidelijk hoe kwetsbaar de zorg is. Bestuurders waren overwerkt, er was geen tijd om strategisch na te denken en de werkdruk was onhoudbaar. Een reservepool had dat kunnen verlichten. - **Minder overbelasting:** Bestuurders kunnen taken overdragen en rust nemen. - **Snellere reactie:** Ervaren mensen staan klaar zonder inwerktijd. - **Beter crisisbeleid:** Twee paar ogen zien meer dan één. - **Continuïteit:** De reguliere zorg blijft draaien, ook tijdens een crisis. ### Hoe werkt het in de praktijk? Stel je voor: een zorginstelling wordt getroffen door een grote uitbraak van het norovirus. De bestuurder moet de quarantaine regelen, personeel inplannen, communiceren met de GGD en tegelijkertijd de dagelijkse gang van zaken bewaken. Met een reservebestuurder kan die persoon de operationele taken overdragen en zich richten op de strategische aanpak. Charlotte de Schepper legt uit: 'Het gaat niet om overnemen, maar om ontlasten. De vaste bestuurder blijft eindverantwoordelijk, maar krijgt een extra paar handen.' ### Wat betekent dit voor senioren en hun veiligheid? Nu vraag je je misschien af: wat heeft dit met persoonlijke alarmsystemen voor ouderen te maken? Meer dan je denkt. Een stabiele zorgorganisatie is essentieel voor de veiligheid van senioren. Als bestuurders overbelast zijn, heeft dat directe gevolgen voor de kwaliteit van zorg. Denk aan een persoonlijk alarm dat niet goed wordt opgevolgd omdat het crisiscentrum onderbezet is. Of een verzorgingshuis dat geen prioriteit geeft aan onderhoud van alarmsystemen omdat de bestuurder te veel hooi op zijn vork heeft. Een reservepool voorkomt deze situaties. ### De toekomst van crisisbestuur in de zorg De Nationale Zorgreserve is een initiatief dat navolging verdient. Het idee is niet nieuw: in andere sectoren, zoals de energiesector, bestaan al langer reservepools. Maar in de zorg is het nog pril. 'We moeten leren van de pandemie', zegt De Schepper. 'Niet wachten tot de volgende crisis, maar nu al investeren in een vangnet.' Dat betekent dat zorginstellingen moeten nadenken over hoe ze hun bestuurders kunnen ondersteunen. Of dat nu via een nationale reserve is of via regionale samenwerkingen. ### Conclusie De Bestuurdersreserve Zorg is geen luxe, maar een noodzaak. Het ontlast topbestuurders, verhoogt de kwaliteit van crisisrespons en uiteindelijk de veiligheid van ouderen. Als we één ding hebben geleerd van de covid-tijd, is het dat voorbereiding het halve werk is. Dus of je nu een zorgbestuurder bent, een mantelzorger, of iemand die zich zorgen maakt over de veiligheid van een dierbare: dit initiatief verdient aandacht. Want een goede bestuurder is de basis van goede zorg.