Waarom Zorgbestuurders Miljoenen Opzij Laten Liggen

Margriet Bos · 2026-09-01

Je hoort het overal: de zorgsector staat voor enorme uitdagingen. Vergrijzing, personeelstekorten, technologische revoluties. Toch lijkt het soms alsof de rem erop zit als het om grote investeringen gaat. EY, het bekende adviesbureau, zag het ook gebeuren. Zorgbestuurders zijn vaak voorzichtig, soms té voorzichtig. Rob Leensen van EY vat het kernachtig samen. "Je maakt nu een beslissing voor de komende veertig jaar", zegt hij. "Dan is het soms heel menselijk om maar beter even geen risicovolle of gedurfde beslissing te nemen." Die uitspraak raakt de kern van het dilemma. Het gaat om lange-termijn verplichtingen, vaak met prijskaartjes van miljoenen euro's. Wie neemt dan nog de sprong? ### Het Dilemma van de Lange Adem Stel je voor: je moet kiezen voor een nieuw digitaal zorgsysteem. De initiële investering is € 2,5 miljoen. Het belooft tijd te besparen voor verpleegkundigen, de kwaliteit van zorg te verbeteren en op de lange duur zelfs geld op te leveren. Maar die 'lange duur'... dat kan wel tien tot vijftien jaar zijn. Tegen die tijd ben jij allang niet meer de bestuurder. Je succesvolle investering wordt geplukt door je opvolger. En een mislukking? Die komt volledig op jouw conto. Dat is de realiteit waar bestuurders mee worstelen. Ze worden afgerekend op korte-termijn resultaten en budgettaire discipline, terwijl de grootste winst vaak pas na jaren zichtbaar wordt. Het is alsof je wordt gevraagd een eik te planten, terwijl je alleen wordt beoordeeld op de hoogte van de grassprieten dit jaar. - De angst om verkeerd te investeren in snel verouderende technologie. - De druk om binnen het jaarlijkse budget te blijven, wat grote eenmalige investeringen bemoeilijkt. - Het gebrek aan ruimte voor experimenten en pilots, waarvan je kunt leren. - De complexe goedkeuringsprocedures binnen grote zorginstellingen. ### Voorzichtigheid als Beleid Die voorzichtigheid is niet per se slecht. Zorggeld is publiek geld, en daar moet je zuinig en verantwoord mee omgaan. Een mislukte investering van enkele miljoenen kan direct ten koste gaan van patiëntenzorg of personeelsbeloningen. Die verantwoordelijkheid weegt zwaar. Maar er schuilt ook een gevaar in. Wat als die terughoudendheid leidt tot gemiste kansen? Wat als we over tien jaar constateren dat onze zorginfrastructuur hopeloos verouderd is, simpelweg omdat niemand de knopen durfde door te hakken? Innovatie in de zorg gaat niet alleen over robots en AI. Het gaat ook over slimmere werkprocessen, betere gebouwen en duurzamere energieoplossingen. Allemaal zaken die een forse investering vragen. "Het is menselijk", zegt Leensen. En dat is het zeker. Maar is het ook bestuurlijk wijs? Soms moet je, net als bij een persoonlijk alarm voor een senior, de knop gewoon omzetten. Wachten tot de nood echt aan de man is, is vaak duurder en ingrijpender. Preventie loont, zowel in de gezondheidszorg als in bedrijfsvoering. ### Een Weg Vooruit Hoe doorbreek je die impasse? Het begint met een andere manier van kijken. Niet elke investering hoeft een alles-of-niets gok te zijn. Je kunt beginnen met een pilot op één afdeling of locatie, met een beperkt budget van bijvoorbeeld € 250.000. Zo verzamel je bewijs en ervaring. Daarnaast is het cruciaal om successen zichtbaar te maken. Wanneer een kleine investering in bijvoorbeeld digitale consulten wél tijd en geld bespaart, moet dat gevierd en gedeeld worden. Het creëert vertrouwen voor de volgende, grotere stap. Uiteindelijk draait het om lef. Het lef om te investeren in de toekomst, zelfs als de vruchten pas later worden geplukt. Want één ding is zeker: stilstand in de zorg is achteruitgang. En dat is een risico dat niemand zou moeten willen nemen. De vraag is niet óf we moeten investeren, maar hoe we het slim en moedig kunnen doen.