Waarom zorgbestuurders hun investeringen terughouden

Margriet Bos · 2026-09-01

Als ik met zorgbestuurders praat, valt me vaak iets op: er heerst een voorzichtige sfeer. Je voelt het bijna. De verantwoordelijkheid weegt zwaar, en de beslissingen die vandaag worden genomen, hebben gevolgen voor de komende decennia. Dat gevoel wordt bevestigd door onderzoek van EY. Rob Leensen van EY vat het treffend samen: "Je maakt nu een beslissing voor de komende veertig jaar. Dan is het soms heel menselijk om maar beter even geen risicovolle of gedurfde beslissing te nemen." ### De spanning tussen noodzaak en voorzichtigheid Aan de ene kant staat de enorme noodzaak tot vernieuwing. De zorg staat onder druk, de vraag stijgt en de technologie ontwikkelt zich razendsnel. Er zijn genoeg kansen om te investeren in slimme oplossingen die de zorg beter, efficiënter of persoonlijker maken. Denk aan digitale zorgplatforms, domotica in woningen of geavanceerde monitoring. Toch blijven veel bestuurders afwachtend. En als je erover nadenkt, is dat best begrijpelijk. Het gaat vaak om bedragen van honderdduizenden, of zelfs miljoenen euro's. Fouten zijn duur, zowel financieel als voor het vertrouwen van patiënten en medewerkers. ### Wat houdt bestuurders precies tegen? Laten we even kijken naar de meest genoemde redenen voor die terughoudendheid: - **De lange verplichting:** Een investering in een groot ICT-systeem of een nieuw gebouw bindt je voor jaren, soms wel 20 tot 40 jaar. Dat is een ontzettend lange tijd in een sector die zo snel verandert. - **Onzekerheid over de toekomst:** Wie weet hoe de financiering, wetgeving of zorgvraag er over tien jaar uitziet? Die onzekerheid maakt het moeilijk om een heldere businesscase te maken. - **Complexiteit van keuzes:** De markt is overweldigend. Welk systeem is het beste? Welke leverancier is betrouwbaar? Een verkeerde keuze kan leiden tot jarenlange problemen. - **De menselijke factor:** Uiteindelijk zijn bestuurders ook maar mensen. De angst om een foute, dure beslissing te nemen die je carrière kan beïnvloeden, is reëel. Soms lijkt 'geen beslissing' veiliger dan een 'verkeerde beslissing'. ### Het risico van niets doen Maar hier schuilt het gevaar. Terwijl we wachten op het perfecte moment of de perfecte oplossing, lopen we kansen mis. Voorzichtigheid kan omslaan in verlamming. En stilstand in de zorg is eigenlijk achteruitgang. Andere sectoren innoveren door. Patiënten en cliënten verwachten steeds meer digitale dienstverlening. Jong talent wil werken met moderne middelen. Door niet te investeren, kan een zorginstelling haar aantrekkingskracht en concurrentiepositie verliezen. ### Een andere manier van kijken Misschien moeten we investeringen niet alleen zien als een groot, onomkeerbaar risico. Wat als we het meer zien als een reis, met tussenstops? In plaats van één megasysteem aan te schaffen voor miljoenen, kun je beginnen met een pilot in één afdeling voor, zeg, €50.000. Je leert, past aan, en breidt dan uit. Het gaat om het creëren van een cultuur waarin leren en bijsturen mag. Waarin een project dat niet 100% slaagt, niet meteen een mislukking is, maar een waardevolle les. Bestuurders hebben ruimte nodig om dit soort gefaseerde, leerzame investeringen te kunnen doen zonder dat hun hoofd ervan afhangt. Uiteindelijk gaat het om balans. Verantwoordelijkheid nemen voor de lange termijn, maar niet verlamd raken door de omvang ervan. De moed hebben om stapsgewijs te vernieuwen, wetende dat perfectie niet bestaat. Want de grootste risico's worden soms niet genomen door te handelen, maar juist door af te wachten. En de mensen die afhankelijk zijn van goede zorg, kunnen dat laatste niet veroorloven.