Waarom zorgbestuurders een crisisreserve hard nodig hebben

Margriet Bos · 2026-07-28

In de covid-tijd zijn we eigenlijk overvallen, vertelt Charlotte de Schepper, bestuurder van de Nationale Zorgreserve. Zorgbestuurders moesten destijds niet alleen de reguliere organisatie draaiende houden, maar gelijktijdig een complete crisisorganisatie optuigen. "Dat zijn eigenlijk bijna wel twee of drie banen in één geweest." ### De realiteit van crisisbestuur in de zorg Het klinkt misschien overdreven, maar het is echt waar. Stel je voor: je bent als bestuurder verantwoordelijk voor een zorginstelling met honderden medewerkers en kwetsbare bewoners. Dan ineens komt er een pandemie, een cyberaanval of een andere noodsituatie. Je moet niet alleen de dagelijkse gang van zaken blijven regelen, maar ook een compleet nieuw crisisteam opzetten, protocollen schrijven en communiceren met overheden en media. Volgens De Schepper is dat een onmogelijke taak. "Je kunt niet verwachten dat één persoon dat allemaal aankan. Het is simpelweg te veel." Daarom is de Nationale Zorgreserve in het leven geroepen. Dit is een pool van ervaren bestuurders die bij een crisis kunnen inspringen. Ze nemen tijdelijk de leiding over, zodat de vaste bestuurders zich kunnen focussen op hun eigen organisatie. ### Hoe werkt de bestuurdersreserve? Het concept is eenvoudig maar effectief. De reserve bestaat uit oud-bestuurders en directeuren die al jaren ervaring hebben in de zorg. Ze worden opgeroepen wanneer een instelling in de problemen zit. Denk aan: - Een plotselinge uitbraak van een besmettelijke ziekte - Een groot personeelstekort door ziekte of uitval - Een financiële crisis of faillissementsdreiging - Een incident met de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd Deze bestuurders worden niet zomaar ingezet. Ze krijgen een duidelijke opdracht en werken samen met het bestaande team. Het doel is niet om over te nemen, maar om te ondersteunen en te ontlasten. Zo kunnen ze snel schakelen en ervoor zorgen dat de zorg doorgaat. ### Waarom dit belangrijk is voor ouderen Voor senioren en hun naasten is dit extra relevant. Ouderen zijn vaak afhankelijk van zorginstellingen zoals verpleeghuizen en thuiszorgorganisaties. Wanneer die instellingen in crisis raken, heeft dat directe gevolgen voor de kwaliteit van zorg. Denk aan langere wachttijden, minder persoonlijke aandacht of zelfs sluiting van afdelingen. Een bestuurdersreserve kan dit voorkomen. Door snel in te grijpen, wordt de stabiliteit hersteld. Dat betekent dat ouderen veilig kunnen blijven wonen en de zorg krijgen die ze verdienen. Het is een stille kracht achter de schermen, maar het maakt een wereld van verschil. ### Wat kun je zelf doen? Als je zelf of een familielid in de zorg werkt, is het goed om te weten dat er ondersteuning is. Praat met je leidinggevende over de mogelijkheden van een crisisreserve. Veel instellingen hebben nog geen aansluiting bij de Nationale Zorgreserve, maar het wordt steeds bekender. Vraag ernaar, want voorkomen is beter dan genezen. De covid-tijd heeft ons geleerd dat we niet voorbereid waren. Maar nu kunnen we lessen trekken. Een bestuurdersreserve is niet duur en kan levens redden. Het is een investering in de toekomst van de zorg. ### Conclusie Charlotte de Schepper heeft gelijk: we zijn overvallen. Maar we kunnen het anders doen. Door een vangnet te creëren voor zorgbestuurders, zorgen we dat zij niet alleen staan. En dat is uiteindelijk goed voor iedereen, vooral voor de kwetsbaarste mensen in onze samenleving: de ouderen.