Waarom zorgbestuurders deze crisisreserve niet kunnen missen

Margriet Bos · 2026-07-28

### De les van de coronacrisis: we waren niet voorbereid Stel je voor: je runt een zorginstelling en plotseling word je overspoeld door een crisis. Dat overkwam veel bestuurders tijdens de coronapandemie. Charlotte de Schepper, bestuurder van de Nationale Zorgreserve, vertelt het heel treffend: "In de covid-tijd zijn we eigenlijk overvallen." Het was niet zomaar een extra uitdaging; het was een complete tweelingcrisis. Bestuurders moesten niet alleen de reguliere organisatie draaiende houden, maar tegelijkertijd een complete crisisorganisatie opzetten. De Schepper zegt het zo: "Dat zijn eigenlijk bijna wel twee of drie banen in één geweest." ### Waarom een bestuurdersreserve noodzakelijk is Het idee achter de Bestuurdersreserve Zorg is simpel maar krachtig: een pool van ervaren bestuurders die klaarstaan om in te springen wanneer een crisis de top van zorginstellingen overweldigt. Dit is niet alleen bedoeld voor pandemieën, maar ook voor andere noodgevallen, zoals cyberaanvallen, natuurrampen of personeelstekorten. In Nederland, waar de zorg al onder druk staat door vergrijzing en hoge werkdruk, is het essentieel om een vangnet te hebben. Hier zijn een paar redenen waarom een dergelijke reserve van onschatbare waarde is: - **Directe ontlasting**: Bestuurders kunnen zich focussen op hun kerntaken, terwijl de reserve de crisismanagementtaken overneemt. - **Ervaring en expertise**: De reserve bestaat uit mensen die al bewezen hebben in crisissituaties te kunnen navigeren. - **Flexibiliteit**: Ze kunnen snel worden ingezet, zonder dat er een langdurig wervingsproces nodig is. ### Hoe werkt het in de praktijk? De Nationale Zorgreserve is een initiatief dat in de afgelopen jaren is opgezet, maar het is nog niet overal ingeburgerd. Het idee is dat zorginstellingen zich kunnen aanmelden voor ondersteuning, en dat de reserve dan een geschikte bestuurder toewijst. Die persoon werkt dan tijdelijk mee om de crisis te managen, terwijl de vaste bestuurder zijn aandacht kan richten op de lange termijn. Het is niet alleen een kwestie van extra handen; het gaat ook om het delen van kennis. De reservebestuurders kunnen bijvoorbeeld helpen met het opstellen van crisisplannen, het trainen van personeel en het optimaliseren van communicatielijnen. Dit maakt dat zorginstellingen niet alleen tijdens een crisis, maar ook daarna sterker staan. ### Wat kunnen we leren van andere landen? In landen zoals Duitsland en het Verenigd Koninkrijk bestaan al langer vergelijkbare systemen. Daar worden bestuurdersreserves ingezet bij grote incidenten, zoals overstromingen of terrorisme. De resultaten zijn positief: zorginstellingen kunnen sneller schakelen en de werkdruk op het vaste bestuur neemt af. In Nederland zijn we nog in een opstartfase, maar de ervaringen in het buitenland geven hoop. ### Een oproep aan zorgbestuurders Als u een bestuurder bent in de zorg, overweeg dan om u aan te sluiten bij de Nationale Zorgreserve of om ondersteuning aan te vragen. Het is niet zwak om hulp te vragen; het is juist een teken van goed leiderschap. De coronacrisis heeft laten zien dat we niet alles alleen kunnen dragen. Door samen te werken, kunnen we de zorg in Nederland veerkrachtiger maken. De volgende crisis komt ongetwijfeld een keer. Laten we ervoor zorgen dat we er klaar voor zijn.