Waarom de zorg in het Noorden nu echt in gevaar komt

Margriet Bos · 2026-08-14

De zorg in het noorden van Nederland staat zwaar onder druk. En de oorzaak is niet alleen het geld of de werkdruk. Het gaat om iets fundamentelers: er komen simpelweg te weinig nieuwe gz-psychologen bij. Opleidingsplaatsen worden geschrapt, terwijl de vraag naar psychische hulp juist blijft groeien. Dat is een zorgwekkende combinatie. Het tekort aan gz-psychologen is geen nieuw probleem, maar het wordt wel steeds nijpender. In het noorden is de situatie extra urgent, omdat de afstanden groot zijn en de bevolking verspreid woont. Wie hier psychische hulp nodig heeft, kan niet zomaar even naar de overkant van de stad. ### Wat betekent dit concreet voor jou? Misschien denk je: dit gaat over de zorg, maar wat heeft dat met mij te maken? Meer dan je denkt. Want als jij of een naaste te maken krijgt met psychische klachten, wil je snel en dichtbij geholpen worden. Maar wachtlijsten worden langer en de afstand tot de juiste hulp groter. De gevolgen zijn voelbaar in de hele regio: - Langere wachttijden voor een intake of behandeling - Minder mogelijkheden voor preventieve zorg - Meer druk op huisartsen, die de eerste vangnet zijn - Grotere kans op overbelasting van mantelzorgers Het is een sneeuwbaleffect. Hoe minder specialisten er zijn, hoe langer mensen moeten wachten. En hoe langer ze wachten, hoe complexer hun problemen vaak worden. Zo draait de zorg zichzelf in een negatieve spiraal. ### De opleidingsplaatsen: de kern van het probleem Het schrappen van opleidingsplaatsen is misschien wel de grootste klap. Want zonder nieuwe aanwas lossen we het tekort nooit op. Het is alsof je een lekkende emmer blijft vullen terwijl de gaten steeds groter worden. Opleidingsplaatsen kosten geld en tijd. Ziekenhuizen en ggz-instellingen moeten investeren in begeleiding en supervisie. Maar in tijden van bezuinigingen wordt daar vaak als eerste op bezuinigd. Dat is op korte termijn begrijpelijk, maar op lange termijn funest. > "Zonder opleidingsplaatsen geen nieuwe psychologen. En zonder nieuwe psychologen geen toekomstbestendige ggz in het noorden." ### Wat kan eraan gedaan worden? Het goede nieuws is dat er wel degelijk oplossingen zijn. Niet morgen, maar wel als we nu de juiste keuzes maken. Allereerst moeten opleidingsplaatsen beschermd worden. Dat betekent dat zorginstellingen en overheid samen moeten investeren, ook al is de winst pas over een paar jaar zichtbaar. Daarnaast kan er gekeken worden naar slimmer werken. Denk aan digitale zorg op afstand, waarbij een psycholoog meerdere cliënten tegelijk kan begeleiden. Of het inzetten van andere professionals, zoals verpleegkundig specialisten, voor bepaalde behandelingen. Ook preventie verdient meer aandacht. Hoe beter we problemen vroeg signaleren, hoe minder zware zorg er later nodig is. Dat klinkt simpel, maar het vraagt om een andere manier van denken en werken. ### Wat kun jij doen? Als zorgprofessional kun je het gesprek aangaan met je leidinggevende of bestuurder. Vraag hoe jouw organisatie omgaat met opleidingsplaatsen. En als je zelf overweegt om de opleiding te volgen: doe het. We hebben je hard nodig. Als je geen zorgprofessional bent, kun je het onderwerp agenderen bij je gemeente of via sociale media. Hoe meer aandacht er is voor dit probleem, hoe groter de kans dat er iets verandert. ### De toekomst van de ggz in het noorden De komende jaren worden cruciaal. Als we nu niets doen, wordt het tekort alleen maar groter. De zorg in het noorden staat voor een kantelpunt. Het is tijd om keuzes te maken die niet alleen vandaag werken, maar ook over tien jaar nog standhouden. Het is een kwestie van prioriteiten stellen. Willen we een regio waar iedereen toegang heeft tot goede psychische zorg? Dan moeten we nu investeren, ook al is het resultaat pas later zichtbaar. De toekomst van de ggz in het noorden hangt ervan af.