Waarom de zorg de medewerker meer beschermt dan de bewoner

Margriet Bos · 2026-08-19

Als bewoner van een verzorgingstehuis voor Indische en Molukse ouderen én oud-verpleegkundige, zet Geeske Raams zich in voor cultuurspecifieke ouderenzorg in Nederland. Haar boodschap is helder en confronterend: "Het systeem heeft van de zorgverlener een soort robot gemaakt die zijn taken afvinkt, in plaats van dat diegene ervoor zorgt dat de bewoner de geborgenheid ervaart die hoort bij thuiskomen." Dat is een uitspraak die blijft hangen. Want wie werkt er nu eigenlijk voor wie? En wat is er gebeurd met de warme, persoonlijke zorg waar we allemaal op hopen als we ouder worden? In dit artikel duiken we dieper in de kritiek van Geeske en wat dit betekent voor de toekomst van de ouderenzorg in Nederland. ### De robot in de zorgverlener Geeske ziet het elke dag om zich heen. Zorgmedewerkers hebben steeds minder tijd voor echte interactie. Ze rennen van kamer naar kamer, vullen formulieren in en tikken taken af op hun digitale lijst. De menselijke maat is zoek. Het systeem lijkt vooral gericht op het beschermen van de medewerker tegen fouten en claims, niet op het welzijn van de bewoner. Die focus op protocollen en verantwoording heeft een keerzijde. Bewoners voelen zich geen mens meer, maar een nummer. Ze missen de warmte van een hand op hun schouder of een luisterend oor bij hun verhaal. En juist die geborgenheid is essentieel, zeker voor ouderen die hun hele leven hebben gewerkt en nu afhankelijk zijn van zorg. ### Cultuurspecifieke zorg als antwoord Voor Indische en Molukse ouderen komt daar nog iets bij. Zij hebben een eigen geschiedenis, eigen gewoonten en een eigen taal. De zorg die daar geen rekening mee houdt, schiet fundamenteel tekort. Geeske pleit daarom voor zorg die aansluit bij de cultuur van de bewoner. Dat betekent niet alleen eten uit de eigen keuken of muziek uit het thuisland, maar ook begrip voor de stilte die soms nodig is of de manier waarop iemand met verdriet omgaat. Het is een benadering die verder gaat dan een checklist. Het vraagt om aandacht, geduld en oprechte interesse. En dat kan alleen als zorgverleners de ruimte krijgen om mens te zijn, in plaats van robot. ### Wat er moet veranderen De kritiek van Geeske is niet nieuw, maar ze verwoordt het wel raak. Het systeem beschermt de medewerker té veel. Denk aan de bureaucratie, de angst voor aansprakelijkheid en de nadruk op meetbare resultaten. Maar echte zorg laat zich niet meten in een spreadsheet. Echte zorg zit in de kleine momenten: - Een extra praatje bij het ochtendritueel - Iemand helpen herinneringen op te halen aan Indonesië - Samen een maaltijd koken met geuren uit het verleden - Tijd nemen voor een traan of een lach Die momenten zijn onbetaalbaar, maar ze kosten wel tijd. En tijd is precies wat zorgmedewerkers tekortkomen. Het is daarom hoog tijd dat we de zorg anders organiseren. Minder regels, meer vertrouwen. Minder administratie, meer aandacht. Alleen dan kan de zorgverlener weer doen waar hij of zij goed in is: mensen écht helpen. ### Een oproep tot bezinning Geeske Raams laat met haar verhaal zien dat er een andere weg mogelijk is. Een weg waarin de bewoner centraal staat, niet het systeem. Het is een oproep aan beleidsmakers, zorginstellingen en ons allemaal. Laten we luisteren naar mensen zoals Geeske, die vanuit hun eigen ervaring weten wat nodig is. Want uiteindelijk gaat het niet om protocollen of cijfers, maar om liefdevolle zorg voor de mensen die ons zijn voorgegaan. Misschien is het tijd om de zorg weer menselijk te maken. Niet voor de medewerker, maar voor de bewoner. En ja, dat betekent soms dat we risico's moeten durven nemen. Maar de beloning is groot: ouderen die zich thuis voelen, geborgenheid die voelt als thuiskomen, en zorgverleners die weer trots zijn op hun vak.