Waarom ook ziekenhuizen vrezen voor de gevolgen van het verbod op nulurencontracten
Margriet Bos ·
Luister naar dit artikel~4 min

De NVZ waarschuwt dat een verbod op nulurencontracten de personeelstekorten in ziekenhuizen kan verergeren. Lees waarom flexibele contracten essentieel zijn voor de zorg.
De Nederlandse zorgsector staat voor een enorme uitdaging. Aan de ene kant is er een groeiende vraag naar zorg, gedreven door een vergrijzende bevolking. Aan de andere kant kampen ziekenhuizen en andere zorginstellingen al jaren met een nijpend tekort aan personeel. In deze context komt er een nieuwe wet die het gebruik van nulurencontracten aan banden legt. Maar is dit wel zo'n goed idee? De NVZ, de vereniging van ziekenhuizen, waarschuwt dat dit de problemen alleen maar groter kan maken.
### De personeelstekorten in de zorg
De zorgsector heeft het zwaar. Het aantal vacatures blijft stijgen, terwijl het aantal beschikbare verpleegkundigen en verzorgenden niet mee kan groeien. Veel zorgmedewerkers werken al overuren en de werkdruk is hoog. De NVZ benadrukt dat de personeelstekorten structureel zijn en dat er dringend behoefte is aan flexibele oplossingen.
- In 2023 waren er meer dan 50.000 openstaande vacatures in de zorg.
- Een derde van de zorgmedewerkers overweegt om binnen vijf jaar te stoppen.
- De vergrijzing zorgt voor een extra stijging van de zorgvraag met 2% per jaar.
### Wat houdt het verbod op nulurencontracten in?
Het kabinet wil nulurencontracten verbieden om werknemers meer zekerheid te bieden. Een nulurencontract betekent dat een medewerker geen vast aantal uren heeft en alleen betaald krijgt voor de uren die hij of zij daadwerkelijk werkt. Voor sommige zorgmedewerkers is dit juist ideaal, omdat ze zelf kunnen bepalen wanneer ze werken. Maar de overheid ziet dit als een vorm van onzekerheid en wil hier een einde aan maken.
Volgens de NVZ is dit echter te kort door de bocht. "De zorg kampt al met grote personeelstekorten", waarschuwt de NVZ. "Daarom is het belangrijk dat nieuwe wetgeving voldoende ruimte laat voor werkvormen die aansluiten bij zowel de behoeften van werkgevers als die van medewerkers die bewust kiezen voor flexibele inzet."
### Waarom flexibele contracten belangrijk zijn
Niet iedereen wil fulltime werken. Denk aan studenten, ouders met jonge kinderen, of gepensioneerden die af en toe bijspringen. Voor hen is een nulurencontract een uitkomst. Ze kunnen zelf bepalen wanneer ze beschikbaar zijn en hebben geen verplichtingen. Ziekenhuizen kunnen op hun beurt snel inspelen op piekmomenten, zoals tijdens griepepidemieën of bij onverwachte uitval van personeel.
> "Zonder flexibele contracten kunnen we de zorg niet draaiende houden. Het is een kwestie van overleven." - Zorgmanager in een Nederlands ziekenhuis
### De mogelijke gevolgen van het verbod
Als nulurencontracten worden verboden, vrezen ziekenhuizen dat ze nog meer moeite krijgen om voldoende personeel te vinden. Medewerkers die nu bewust kiezen voor flexibiliteit, haken mogelijk af. Dit kan leiden tot:
- Langere wachtlijsten voor patiënten
- Hogere werkdruk voor vast personeel
- Stijgende kosten voor zorginstellingen
Bovendien zijn er alternatieven nodig, zoals jaarurensystemen of oproepcontracten met een minimum aantal uren. Maar deze zijn vaak minder flexibel en kunnen niet altijd voldoen aan de behoeften van zowel werkgever als werknemer.
### Conclusie: een balans vinden
Het is duidelijk dat er iets moet veranderen in de zorg. De personeelstekorten zijn niet op te lossen met één enkele maatregel. De NVZ pleit daarom voor een genuanceerde aanpak, waarbij flexibele werkvormen behouden blijven voor wie er bewust voor kiest. Het verbod op nulurencontracten kan een goedbedoelde stap zijn, maar de uitvoering vraagt om maatwerk. Alleen zo kunnen we de zorg toekomstbestendig maken zonder de medewerkers te verliezen die het verschil maken.