Waarom ziekenhuizen in Midden-Nederland falen bij spreiding van zorg

Margriet Bos · 2026-08-17

De zorg in Midden-Nederland staat onder druk. Ziekenhuizen wilden eenvoudige zorg spreiden over meerdere locaties om zo het verlies aan hoogcomplexe zorg te compenseren. Maar dat plan is mislukt. Bestuursvoorzitter Monique Valentijn van het St. Antonius Ziekenhuis is daar eerlijk over: "Ik vind het gênant dat we als ziekenhuizen zo lang doen over meer transparantie op uitkomsten." Het is een bekentenis die je niet vaak hoort van een bestuurder. Niet alleen over de mislukte spreiding, maar ook over het gebrek aan openheid. Want waarom duurt het zo lang voordat ziekenhuizen duidelijk maken welke zorg ze goed leveren en welke minder? ### De kern van het probleem In de regio Midden-Nederland was het idee simpel: haal de ingewikkelde zorg weg bij kleinere locaties en concentreer die op één plek. De eenvoudigere zorg, zoals standaardoperaties of dagbehandelingen, zou dan verdeeld worden over de andere locaties. Zo blijft elke locatie rendabel en krijgen patiënten de juiste zorg op de juiste plek. Maar in de praktijk blijkt dat veel lastiger dan gedacht. Valentijn zegt het treffend: "Concentratie compenseren met spreiding is erg lastig." En dat heeft gevolgen. Niet alleen voor de ziekenhuizen zelf, maar vooral voor jou als patiënt. Denk bijvoorbeeld aan iemand die een simpele knieoperatie nodig heeft. Die zou in theorie gewoon in het dichtstbijzijnde ziekenhuis geholpen kunnen worden. Maar omdat de spreiding niet goed werkt, kan het zomaar zijn dat je alsnog naar een grotere locatie moet reizen. Onhandig, tijdrovend en soms zelfs stressvol. ### Transparantie: waarom het zo lang duurt Het tweede punt dat Valentijn aankaart, is minstens zo belangrijk: transparantie over uitkomsten. Ziekenhuizen weten precies hoeveel operaties ze doen en wat de resultaten zijn. Toch komt die informatie maar moeizaam naar buiten. En dat is problematisch. Waarom? Omdat jij als zorgvrager het recht hebt om te weten waar je het beste geholpen kunt worden. Niet alleen op basis van wachttijden of locatie, maar ook op basis van kwaliteit. Hoe vaak gaat een operatie goed? Wat is het aantal complicaties? Hoe snel mag je naar huis? - Ziekenhuizen hebben de data al - Het delen ervan is een kwestie van wil - Patiënten worden er beter van Toch blijft het achter. En dat vindt Valentijn zelf ook gênant. Een sterk statement, zeker voor iemand die aan het roer staat van een groot ziekenhuis. ### Wat dit betekent voor jou Als je binnenkort een ziekenhuis moet bezoeken in Midden-Nederland, is het goed om te weten dat de zorglandschap nog volop in beweging is. Er wordt nagedacht over herstructurering, maar de uitvoering hapert. Dat betekent niet dat je slechte zorg krijgt, integendeel. Maar het betekent wel dat je zelf goed moet nadenken over je keuze. Stel vragen aan je huisarts of specialist. Vraag naar ervaringen van anderen. En wees niet bang om te vragen naar de uitkomsten van een bepaalde behandeling. Het is jouw gezondheid, en je hebt recht op heldere informatie. ### De toekomst van zorg in de regio Valentijn hoopt dat de transparantie snel verbetert. En daar is ook alle reden toe. Want alleen met openheid kunnen ziekenhuizen van elkaar leren en kan de zorg echt beter worden. De mislukte spreiding is een tegenvaller, maar misschien ook een wake-upcall. We kunnen niet blijven doen alsof alles goed gaat. De zorg staat voor grote uitdagingen: een vergrijzende bevolking, personeelstekorten en stijgende kosten. Als ziekenhuizen nu niet eerlijk durven te zijn over wat wel en niet werkt, wordt dat er alleen maar moeilijker op. De uitspraak van Valentijn is daarom hoopgevend. Het toont lef en zelfreflectie. Misschien is dat wel de eerste stap naar echte verbetering. Want wie toegeeft dat het anders moet, kan pas echt veranderen. Dus ja, de spreiding is mislukt en transparantie is nog ver weg. Maar de erkenning daarvan is een begin. En dat is iets om vast te houden.