Waarom we ouderdom steeds vaker als ziekte behandelen

Margriet Bos · 2026-07-28

### De mythe van de moderne geneeskunde We leven in een tijd waarin we denken dat de dokter alles kan oplossen. Maar is dat wel zo? Emeritus-hoogleraar gezondheidsrecht Jaap Sijmons trekt aan de bel: "Moderne geneeskunde wekt de verwachting dat ze ons kan genezen, maar in de praktijk worden steeds meer mensen chronisch patiënt." Dat is best confronterend, toch? We gaan naar de dokter met een klacht, en we verwachten dat er een pilletje of een ingreep is die ons weer helemaal beter maakt. Maar de realiteit is anders. Veel van wat we tegenwoordig behandelen, is eigenlijk gewoon ouderdom. ### Wat is ouderdom eigenlijk? Sijmons zegt het heel duidelijk: "Wat we vaak eigenlijk behandelen is ouderdom, maar dat is geen ziekte." En daar zit hem nu precies de kneep. Ouderdom is een natuurlijk proces, geen medische aandoening. Toch besteden we miljarden aan behandelingen die het verouderingsproces proberen te stoppen of terug te draaien. Denk maar eens aan: - Gewrichtsklachten die bijna iedereen boven de zestig krijgt - Geheugenproblemen die bij veroudering horen - Hoge bloeddruk die vaak met de jaren komt - Verminderde mobiliteit en spierkracht Al deze dingen zijn vervelend, maar ze zijn niet per se ziekten. Ze horen bij het leven. ### De rol van de arts Sijmons pleit ervoor dat artsen behandelingen mogen weigeren. Dat klinkt misschien hard, maar het is eigenlijk heel logisch. Want wat heeft het voor zin om iemand van 85 met allerlei ouderdomskwalen nóg meer medicijnen te geven? Soms is het beter om te accepteren dat het lichaam nu eenmaal ouder wordt. "Artsen moeten de vrijheid hebben om te zeggen: 'Dit ga ik niet behandelen, want het is geen ziekte'," stelt Sijmons. Dat is een belangrijke boodschap, want het betekent dat we anders moeten gaan denken over gezondheid en ouder worden. ### Wat betekent dit voor jou? Als je ouder wordt of voor een oudere zorgt, is het goed om te weten dat niet elke klacht een medische oplossing nodig heeft. Soms is het beter om te leren leven met bepaalde beperkingen, in plaats van ze te bestrijden met medicijnen en behandelingen. Natuurlijk is het belangrijk om alert te blijven op echte ziektes. Maar we moeten ook accepteren dat ouder worden nu eenmaal gepaard gaat met wat ongemakken. De kunst is om het verschil te herkennen tussen een echte ziekte en normale veroudering. ### De impact op de zorg Deze visie heeft grote gevolgen voor onze gezondheidszorg. Als we stoppen met het behandelen van ouderdom als ziekte, kunnen we geld en middelen inzetten voor de echte medische problemen. Dat is niet alleen beter voor de portemonnee, maar ook voor de kwaliteit van leven van ouderen. Minder medicijnen betekent vaak minder bijwerkingen. Minder behandelingen betekent meer tijd voor echte zorg. En minder ingrepen betekent meer ruimte voor acceptatie van het natuurlijke verouderingsproces. Het is een andere manier van denken, maar misschien wel de meest realistische.