Waarom we ouderdom niet moeten behandelen als een ziekte

Margriet Bos · 2026-07-28

### De illusie van genezing "Moderne geneeskunde wekt de verwachting dat ze ons kan genezen, maar in de praktijk worden steeds meer mensen chronisch patiënt", constateert emeritus-hoogleraar gezondheidsrecht Jaap Sijmons. "Wat we vaak eigenlijk behandelen is ouderdom, maar dat is geen ziekte." Dit is een confronterende uitspraak. We zijn zo gewend geraakt aan medische wonderen dat we bijna vergeten dat ouder worden nu eenmaal bij het leven hoort. Elke rimpel, elke kwaal, elk pijntje willen we laten weghalen. Maar is dat wel verstandig? ### Wat is gezond ouder worden? Gezond ouder worden betekent niet dat je nooit meer ziek bent. Het betekent dat je kwaliteit van leven behoudt, ondanks de jaren die vorderen. En daarin speelt technologie een steeds grotere rol. Persoonlijke alarmen voor senioren zijn hier een mooi voorbeeld van. Ze helpen ouderen langer zelfstandig thuis te wonen, zonder dat ze zich constant zorgen hoeven te maken over vallen of andere noodgevallen. Het is geen genezing van ouderdom, maar wel een manier om veilig en met vertrouwen ouder te worden. ### De rol van medische ethiek Sijmons' punt raakt aan een diepere discussie over medische ethiek. Moeten artsen altijd alles doen wat medisch mogelijk is? Of mogen ze ook zeggen: "Stop, we behandelen hier geen ziekte, we behandelen het ouder worden zelf"? Volgens Sijmons zouden artsen het recht moeten hebben om behandelingen te weigeren die geen echte ziekte bestrijden, maar slechts de natuurlijke veroudering tegengaan. Dit kan veel leed voorkomen, zowel voor de patiënt als voor de zorgverleners. ### Praktische tips voor senioren Voor senioren en hun naasten is het belangrijk om realistische verwachtingen te hebben van de gezondheidszorg. Hier zijn enkele punten om over na te denken: - Accepteer dat ouder worden onvermijdelijk is, maar blijf wel actief en gezond leven. - Investeer in preventie: beweeg regelmatig, eet gezond en blijf sociaal betrokken. - Overweeg een persoonlijk alarmsysteem voor extra veiligheid thuis. - Wees niet bang om een second opinion te vragen, maar luister ook naar het advies van je arts. ### De toekomst van ouderenzorg De discussie over het behandelen van ouderdom versus ziekte zal alleen maar belangrijker worden naarmate de bevolking vergrijst. Het is een gesprek dat we moeten voeren, zowel in de spreekkamer als in de samenleving. Een persoonlijk alarm kan een klein maar belangrijk onderdeel zijn van een groter geheel. Het geeft ouderen de vrijheid om zelfstandig te blijven, zonder dat ze het gevoel hebben dat ze een last zijn voor anderen. ### Conclusie Jaap Sijmons heeft een punt: we moeten ouderdom niet als een ziekte behandelen. Maar dat betekent niet dat we ouderen aan hun lot moeten overlaten. Integendeel, we moeten ze ondersteunen met de juiste tools en een realistische kijk op gezondheid. Of je nu kiest voor een persoonlijk alarm, regelmatige controles bij de huisarts, of gewoon een goed gesprek met je naasten: het gaat erom dat je de regie houdt over je eigen leven, ook als je ouder wordt.