Waarom we ouderdom niet als ziekte moeten behandelen, aldus een gezondheidsrecht expert

Margriet Bos · 2026-07-28

Stel je voor: je gaat naar de dokter met een paar ouderdomspijntjes, en in plaats van een geruststellend gesprek, krijg je een diagnose en een recept. Herkenbaar? Volgens emeritus-hoogleraar gezondheidsrecht Jaap Sijmons gebeurt dit steeds vaker. Hij stelt dat de moderne geneeskunde ons het idee geeft dat alles te genezen is, maar in werkelijkheid behandelen we vaak gewoon de ouderdom. En dat is geen ziekte, zo benadrukt hij. ### Wat is het probleem? Sijmons constateert dat er een groeiende kloof is tussen wat de geneeskunde belooft en wat ze kan waarmaken. Mensen worden ouder, maar daarmee ook vaker chronisch ziek. Denk aan aandoeningen zoals artrose, hoge bloeddruk of diabetes type 2. Dit zijn geen acute ziektes die je met een antibioticakuur oplost, maar chronische aandoeningen die vaak samenhangen met het ouder worden. De verwachting dat de dokter alles kan oplossen, leidt tot teleurstelling en soms zelfs tot overbehandeling. ### Waarom is dit relevant voor senioren? Voor senioren en hun verzorgers is dit een cruciaal punt. Als je ouder wordt, is het normaal dat je lichaam verandert. Maar wanneer is een klacht een ziekte en wanneer is het gewoon onderdeel van het ouder worden? Het antwoord op die vraag kan bepalen of je wel of geen medische behandeling krijgt. Sijmons pleit ervoor dat artsen de vrijheid moeten hebben om behandelingen te weigeren die geen zin hebben, bijvoorbeeld omdat ze alleen de ouderdom maskeren in plaats van een echte ziekte genezen. ### Wat betekent dit voor persoonlijke alarmering? Dit onderwerp raakt ook aan de veiligheid van senioren. Als we accepteren dat ouderdom geen ziekte is, dan moeten we ook anders kijken naar zorg en ondersteuning. Persoonlijke alarmering is een voorbeeld van een hulpmiddel dat senioren helpt om zelfstandig te blijven wonen, zonder dat medische overbehandeling nodig is. Het gaat erom dat ouderen de juiste zorg krijgen op het juiste moment, en niet onnodig worden belast met ziekenhuisbezoeken of medicijnen. ### De rol van de arts Sijmons stelt dat artsen een belangrijke taak hebben om realistisch te zijn over wat de geneeskunde kan betekenen. Ze moeten durven zeggen: 'Dit is geen ziekte, dit is ouderdom, en we gaan er niet voor behandelen.' Dat klinkt misschien hard, maar het kan juist bevrijdend zijn. Het voorkomt dat ouderen onnodig in de medische mallemolen terechtkomen en behoudt hun kwaliteit van leven. ### Wat kun je zelf doen? - Wees kritisch over medische adviezen en vraag altijd door. - Accepteer dat sommige klachten bij het ouder worden horen. - Zoek naar oplossingen die je zelfstandigheid ondersteunen, zoals een persoonlijk alarm. - Praat met je arts over wat realistisch is qua behandelingen. ### Conclusie De boodschap van Jaap Sijmons is helder: we moeten ouderdom niet medicaliseren. Het is geen ziekte die genezen kan worden, maar een levensfase die vraagt om aanpassing en ondersteuning. Voor senioren betekent dit dat ze goed geïnformeerd moeten zijn en de juiste keuzes moeten maken. En voor de professionals in de persoonsalarmering is dit een reminder dat hun diensten essentieel zijn om ouderen veilig en zelfstandig te laten leven, zonder overbodige medische ingrepen.