Waarom te veel zorg ons juist ziek maakt

Margriet Bos · 2026-06-15

In deze boekenrubriek bespreekt onze redacteur Krista Kroon 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk? Fundamentele vragen over de geneeskunde' van Schelto Kruijff. Deze oncoloog spreekt zich uit tegen overbehandeling en -diagnostiek, en houdt zijn eigen beroepsgroep een spiegel voor. Het is een confronterend boek dat ons dwingt na te denken over de échte gezondheid van onze zorg. ### Waarom dit boek nu zo belangrijk is We leven in een tijd waarin medische technologieën razendsnel ontwikkelen. Toch stelt Kruijff een simpele maar pijnlijke vraag: worden we daar echt gezonder van? Hij laat zien dat overdiagnostiek vaak leidt tot onnodige behandelingen, met alle risico's van dien. Denk aan bijwerkingen van medicijnen, complicaties bij operaties of simpelweg de psychische belasting van een diagnose die achteraf geen kwaad had gekund. - Overbehandeling kost niet alleen geld, maar ook levenskwaliteit - Patiënten worden soms onnodig in het ziekenhuis gehouden - Artsen handelen vaak uit angst voor claims, niet uit medische noodzaak ### Een spiegel voor de medische wereld Wat dit boek bijzonder maakt, is dat het niet alleen kritiek levert, maar ook oplossingen aandraagt. Kruijff pleit voor meer aandacht voor preventie en voor een andere manier van denken over gezondheid. Hij daagt artsen uit om kritischer te zijn naar zichzelf: doen we dit voor de patiënt of voor onszelf? > "De beste dokter is degene die weet wanneer hij niets moet doen" – een citaat uit het boek dat je aan het denken zet. ### Wat betekent dit voor jou als professional? Als je dagelijks werkt met ouderen of kwetsbare mensen, herken je vast de dilemma's. Moet je iemand van 85 jaar met lichte klachten doorsturen voor uitgebreid onderzoek? Of is het beter om te wachten en te kijken? Dit boek geeft geen pasklare antwoorden, maar helpt je wel om de juiste vragen te stellen. Het is een aanrader voor iedereen die in de zorg werkt, of je nu arts, verpleegkundige of beleidsmaker bent. Het zet je aan het denken over wat écht belangrijk is: kwaliteit van leven, niet alleen kwantiteit van behandelingen. ### Conclusie 'Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk?' is meer dan een boekrecensie waard. Het is een noodzakelijke wake-up call voor de hele zorgsector. We moeten stoppen met het blindelings volgen van protocollen en weer leren luisteren naar wat patiënten écht nodig hebben. Dat is pas goede zorg.