Waarom spreiding van ziekenhuiszorg in Midden-Nederland faalde

Margriet Bos · 2026-08-17

De plannen klonken veelbelovend: eenvoudige zorg spreiden over de regio, zodat de druk op de hoogcomplexe centra zou afnemen. Maar in Midden-Nederland is dat idee in de praktijk gestrand. Bestuursvoorzitter Monique Valentijn van het St. Antonius Ziekenhuis is er duidelijk over: spreiding kan het verlies aan hoogcomplexe zorg simpelweg niet compenseren. Het is een onderwerp dat veel zorgprofessionals bezighoudt. Want wat betekent dit nu concreet voor jouw ziekenhuis, jouw afdeling of jouw patiënten? In dit artikel duiken we in de achtergronden, de uitspraken van Valentijn en wat dit betekent voor de toekomst van zorg in de regio. ### De kern van het probleem De zorgvraag verandert. Mensen worden ouder, zorg wordt complexer en de kosten stijgen. Daarom werd het idee gelanceerd om eenvoudige zorg, zoals lichte ingrepen of standaardcontroles, te spreiden over meerdere locaties. Het idee was dat ziekenhuizen zich zo konden richten op wat zij het beste kunnen: hoogcomplexe zorg leveren. Maar de praktijk is weerbarstig. Valentijn geeft eerlijk toe dat het niet is gelukt. De spreiding heeft niet geleid tot de verwachte ontlasting van de hoogcomplexe centra. Sterker nog, het heeft geleid tot extra druk op de organisatie, logistieke uitdagingen en niet altijd de gewenste kwaliteit. ### Wat zegt Monique Valentijn precies? Valentijn is niet alleen kritisch op de uitvoering, maar ook op de sector als geheel. Ze zegt: "Ik vind het gênant dat we als ziekenhuizen zo lang doen over meer transparantie op uitkomsten." Die uitspraak raakt een gevoelige snaar. Want transparantie is essentieel om goede keuzes te maken, zowel voor zorgverleners als voor patiënten. Waarom duurt het zo lang? Volgens Valentijn ligt dat aan een combinatie van factoren: gebrek aan standaardisatie, angst voor reputatieschade en onvoldoende digitale uitwisseling van gegevens. Het resultaat is dat ziekenhuizen niet goed kunnen vergelijken en leren van elkaar. ### De gevolgen voor de regio Midden-Nederland De regio Midden-Nederland is geen uitzondering, maar wel een sprekend voorbeeld. Hier zie je wat er gebeurt als spreiding niet werkt: - **Langere wachtlijsten**: Patiënten moeten langer wachten op eenvoudige ingrepen, omdat de capaciteit niet goed is verdeeld. - **Meer reistijd**: Patiënten moeten soms ver reizen voor zorg die dichterbij had kunnen plaatsvinden. - **Overbelasting van specialisten**: De focus op hoogcomplexe zorg leidt tot meer werkdruk voor de specialisten die juist die zorg moeten leveren. Dit zijn geen theoretische scenario's, maar de dagelijkse realiteit. En dat terwijl het doel juist was om de zorg toegankelijker en efficiënter te maken. ### Wat betekent dit voor jou als professional? Voor zorgprofessionals is dit geen abstract verhaal. Het gaat over jouw werkdruk, jouw mogelijkheden om goede zorg te leveren en jouw vermogen om keuzes te maken. De uitspraken van Valentijn maken duidelijk dat er nog veel werk aan de winkel is. Het belangrijkste inzicht? Meer locaties betekent niet automatisch betere zorg. Het gaat om de juiste zorg op de juiste plek, met voldoende middelen en heldere afspraken. En dat vraagt om lef, leiderschap en een cultuur waarin we openlijk durven te kijken naar onze eigen resultaten. ### De rol van transparantie Transparantie is geen luxe, maar een noodzaak. Wanneer ziekenhuizen hun uitkomsten delen, kunnen ze van elkaar leren. Ze kunnen zien welke behandelingen goed werken en welke niet. Ze kunnen patronen ontdekken en verbeteringen doorvoeren. Valentijn pleit daarom voor meer openheid, ook al is dat soms ongemakkelijk. Want alleen door te delen kunnen we de zorg écht verbeteren. Dat begint met het erkennen dat we niet alles perfect doen, en dat is precies wat zij doet. ### Vooruitblik: wat moet er gebeuren? De oplossing ligt niet in meer spreiding, maar in slimmere samenwerking. Ziekenhuizen moeten hun krachten bundelen, gezamenlijke protocollen ontwikkelen en investeren in data-uitwisseling. Alleen dan kunnen we de zorg organiseren die past bij de behoeften van nu en straks. Daarnaast is het belangrijk dat bestuurders de moed tonen om moeilijke keuzes te maken. Niet alles kan overal. Soms betekent dat dat je bepaalde zorg moet concentreren, ook al is dat politiek gevoelig. Maar uiteindelijk draait het om één ding: de beste zorg voor de patiënt. ### Conclusie De uitspraken van Monique Valentijn zijn een wake-upcall. Spreiding is geen wondermiddel, en transparantie blijft achter. Maar er is hoop. Door openlijk te erkennen wat niet werkt, kunnen we bouwen aan een beter zorglandschap. En dat begint bij jou, bij de gesprekken die je voert en de keuzes die je maakt. Wil je meer weten over hoe ziekenhuizen omgaan met deze uitdagingen? Blijf in gesprek, deel je ervaringen en wees niet bang om kritisch te zijn. Alleen zo komen we verder.