Waarom roodheid als hoofdkenmerk je in de zorg vaak misleidt

Margriet Bos · 2026-10-06

### Nederland is kleurrijker dan je denkt Nederland is een kleurrijk land. Dat klinkt misschien als een open deur, maar in de dagelijkse zorgpraktijk wordt het vaak vergeten. We hebben te maken met diverse huidtypen, van heel licht tot diepbruin. Wie zich blindstaart op de witte huid, kan de plank flink misslaan. Dat zegt dermatoloog Sietske Poortinga van Bergman Clinics. En ze heeft een punt. In de zorg, en zeker bij persoonsalarmering voor senioren, is het belangrijk om rekening te houden met huidverschillen. Een rode plek valt op bij een lichte huid. Maar bij een donkere huid? Dan zie je roodheid vaak niet of nauwelijks. Het is er wel, maar het uit zich anders. Misschien als een paarse of grijzige tint, of als een plek die gewoon donkerder aanvoelt. Als je alleen op rood let, mis je de signalen. ### Roodheid is niet universeel Roodheid als hoofdkenmerk is dus een valkuil. Het is een van die aannames die in de zorg zijn ingesleten. We leren het zo, we zien het zo, en we blijven het zo doen. Maar de realiteit is weerbarstiger. Bij ouderen met een donkere huid kan een beginnende doorligwond er compleet anders uitzien. Geen felrood, maar een subtiele verkleuring. Als je die mist, kan een klein probleem uitgroeien tot iets ernstigs. > “We moeten leren kijken met een brede blik. Niet alleen naar wat we verwachten, maar naar wat er echt is.” – Sietske Poortinga Dat geldt niet alleen voor doorligwonden. Denk aan huidirritatie door bijvoorbeeld een pleister of een sensor. Of aan een ontsteking rond een katheter. Bij een lichte huid zie je meteen een rode rand. Bij een donkere huid moet je beter kijken, voelen en vragen. Soms is het enige signaal dat de cliënt aangeeft dat het pijn doet of jeukt. ### Wat betekent dit voor persoonsalarmering? Persoonsalarmering voor senioren draait om veiligheid en welzijn. Als een cliënt een alarmknop draagt, is het essentieel dat het apparaat geen huidproblemen veroorzaakt. Een horloge of halskoord dat te strak zit, kan irritatie geven. Bij een donkere huid is die irritatie misschien niet direct zichtbaar als roodheid. Maar de cliënt voelt het wel. En als je niet oppast, ontstaat er een wondje dat je over het hoofd ziet. Daarom is het belangrijk om bij de keuze voor een persoonlijk alarm niet alleen naar functionaliteit te kijken, maar ook naar comfort en huidvriendelijkheid. Kies bijvoorbeeld voor een model met een zachte band die ademt. Of voor een halskoord dat verstelbaar is en niet schuurt. En controleer regelmatig de huid onder en rond het apparaat. Ook als je geen roodheid ziet. ### Praktische tips voor zorgprofessionals - Kijk verder dan rood: let op zwelling, warmte, verkleuring of verandering in textuur. - Vraag de cliënt: “Voelt dit ergens pijn of irriteert het?” Soms is dat het enige signaal. - Documenteer huidveranderingen nauwkeurig, ook als ze niet rood zijn. Een foto kan helpen. - Overleg bij twijfel met een huidtherapeut of dermatoloog. Zij kunnen meekijken met diverse huidtypen. - Kies hulpmiddelen die huidvriendelijk zijn. Een goed persoonsalarm mag geen extra risico vormen. ### Een inclusieve blik loont Het gaat er niet om dat we allemaal dermatoloog worden. Het gaat erom dat we ons bewust zijn van de diversiteit aan huiden die we tegenkomen. In een land als Nederland, met zijn rijke mix aan culturen, is dat geen luxe maar een noodzaak. Door breder te kijken, voorkom je onnodig leed. En dat is uiteindelijk waar het in de zorg om draait: dat de cliënt zich veilig en gezien voelt. Ongeacht de kleur van de huid. Bron: Sietske Poortinga, dermatoloog bij Bergman Clinics.