Waarom roodheid alleen je misleidt bij een persoonlijk alarm

Margriet Bos · 2026-10-06

Nederland is een kleurrijk land. Er wonen mensen met lichte, getinte en diep donkere huidtypen, en dat zie je ook terug in de zorg. Toch gaat het nog vaak mis: we kijken naar roodheid alsof dat het enige alarmsignaal is. Dermatoloog Sietske Poortinga van Bergman Clinics noemt dat een valkuil. En ze heeft een punt. ### Waarom roodheid niet voor iedereen werkt Roodheid is een ontstekingsreactie van de huid. Bij een lichte huid zie je dat als een rode plek, een schaafwond of een beginnende doorligwond. Maar bij een donkerder huid is rood veel minder zichtbaar. De huid kan eerder paars, bruin of zelfs grijsachtig verkleuren. Soms zie je helemaal niets tot het al te laat is. Dat betekent niet dat je roodheid moet negeren. Het betekent wel dat je verder moet kijken dan dat ene signaal. Want een persoonlijk alarm voor senioren is geen vervanging van je ogen, maar een hulpmiddel dat je scherper maakt. ### Wat een goed alarmsysteem wél doet Een goed persoonlijk alarmsysteem is er niet om je gerust te stellen, maar om je te attenderen op wat je zou kunnen missen. Denk aan een sensor die temperatuurverschillen meet, of een mat die drukverschillen registreert. Zulke systemen werken onafhankelijk van huidskleur. Ze meten wat er gebeurt, niet wat je ziet. Toch blijft de menselijke blik belangrijk. Een alarm gaat af, jij gaat kijken. En dan moet je wél weten waar je op let. Bij een cliënt met een donkere huid let je bijvoorbeeld op: - Zwelling of warmte zonder zichtbare roodheid - Een plek die donkerder of juist lichter wordt - Verandering in textuur: droog, schilferig of juist vochtig - Pijn of gevoeligheid die de cliënt aangeeft ### De praktijk van alledag Stel: je werkt in de thuiszorg en je bezoekt mevrouw De Vries. Ze heeft een donkere huid en zit veel in dezelfde houding. Je ziet geen roodheid, dus je denkt dat het goed gaat. Maar ze klaagt over een zeurende pijn op haar stuitje. Als je alleen op roodheid let, mis je de beginnende decubitus. Als je doorvraagt en voelt, ontdek je een warme, gezwollen plek. Dat is het moment waarop een persoonlijk alarm zijn waarde bewijst: niet als vervanging, maar als aanvulling. > “Roodheid als hoofdkenmerk is een valkuil. We moeten leren kijken met alle zintuigen, niet alleen met onze ogen.” – Sietske Poortinga ### Technologie die rekening houdt met diversiteit Fabrikanten van persoonlijke alarmsystemen beginnen gelukkig wakker te worden. Er komen sensoren die niet alleen op visuele signalen afgaan, maar ook op beweging, temperatuur en vochtigheid. Dat is een goede ontwikkeling. Want een systeem dat alleen op roodheid is gebaseerd, sluit een groot deel van de Nederlandse bevolking uit. Als professional in de ouderenzorg weet je: elk mens is anders. Een alarmsysteem is geen wondermiddel. Het is een hulpmiddel dat je moet combineren met kennis, ervaring en aandacht. En met het besef dat een huid niet altijd rood wordt als er iets mis is. ### Waar het echt om gaat Het gaat niet om het duurste alarm of de nieuwste sensor. Het gaat om de vraag: zie jij wat er echt gebeurt? Durf je verder te kijken dan wat je gewend bent? Durf je te vertrouwen op je andere zintuigen als je ogen je in de steek laten? Een persoonlijk alarm voor senioren is een verlengstuk van je zorg. Het maakt je niet lui, het maakt je alerter. Maar alleen als je beseft dat roodheid niet het hele verhaal is. Nederland is kleurrijk. De zorg mag dat ook zijn.