Waarom patiënten bang zijn voor afschaffen niet-gecontracteerde zorg

Margriet Bos · 2026-06-12

De discussie over het afschaffen van niet-gecontracteerde zorg laait weer op. Uit een recente poll van Zorgvisie blijkt dat een meerderheid van de lezers hier faliekant tegen is. Ze vrezen dat de keuzevrijheid van de patiënt ernstig in het geding komt. Maar waarom is dit onderwerp zo gevoelig? En wat betekent het voor jou als senior of mantelzorger? ### Wat is niet-gecontracteerde zorg precies? Niet-gecontracteerde zorg betekent dat je als patiënt naar een zorgverlener kunt gaan die geen contract heeft met jouw zorgverzekeraar. Je kiest dus zelf, zonder dat de verzekeraar bepaalt wie je mag zien. Dit is cruciaal voor mensen die een vaste huisarts of specialist hebben die niet in het netwerk zit. Zonder deze optie ben je afhankelijk van wat de verzekeraar aanbiedt. - Je behoudt de regie over je eigen zorg. - Je kunt blijven bij een zorgverlener die je vertrouwt. - Het voorkomt dat verzekeraars te veel macht krijgen. ### Waarom is keuzevrijheid zo belangrijk voor senioren? Voor ouderen is continuïteit in zorg essentieel. Stel je voor: je hebt al jaren een fijne fysiotherapeut of een specialist die je kent. Als die niet-gecontracteerd is, en de zorg wordt afgeschaft, moet je overstappen. Dat kan stress geven en je gezondheid beïnvloeden. Uit de poll blijkt dat lezers dit een groot probleem vinden. Ze willen niet dat verzekeraars de dienst uitmaken. Bovendien gaat het om vertrouwen. Een vaste arts kent je medische geschiedenis. Dat is goud waard. Het afschaffen van niet-gecontracteerde zorg zou dat vertrouwen ondermijnen. Het is een kwestie van menselijke maat versus bureaucratie. ### Wat zeggen de voorstanders? Voorstanders van afschaffen zeggen dat het verzekeraars eindelijk armslag geeft. Ze kunnen dan beter onderhandelen over prijzen en kwaliteit. Dat klinkt logisch, maar critici wijzen op de risico's. Als verzekeraars te veel macht krijgen, kan dat leiden tot een standaardpakket waar je niet van af kunt wijken. Dat is niet in het belang van de patiënt. - Verzekeraars kunnen kosten besparen. - Zorg wordt mogelijk efficiënter georganiseerd. - Maar de patiënt verliest keuzevrijheid. ### Hoe zit het met de kosten? Niet-gecontracteerde zorg is vaak duurder, omdat je een deel zelf betaalt. Toch kiezen veel mensen ervoor. Ze vinden het de extra euro's waard voor de vrijheid. In Nederland is de gemiddelde vergoeding voor niet-gecontracteerde zorg ongeveer 75% van het tarief. Dat betekent dat je 25% zelf betaalt. Maar voor sommigen is dat een kleine prijs voor goede zorg. Het afschaffen zou betekenen dat je die keuze niet meer hebt. Dan ben je overgeleverd aan wat de verzekeraar goedkoop vindt. Dat kan kwaliteit in gevaar brengen. ### Wat kun je zelf doen? Als je de keuzevrijheid wilt behouden, is het belangrijk om je stem te laten horen. Praat met je zorgverzekeraar over de opties. Kijk of je een polis kunt kiezen die niet-gecontracteerde zorg dekt. Veel verzekeraars bieden dat nog aan, al wordt het minder. Daarnaast kun je je aansluiten bij patiëntenorganisaties die opkomen voor keuzevrijheid. Samen sta je sterker. De poll van Zorgvisie laat zien dat er veel draagvlak is voor behoud van deze regeling. Dat is een signaal aan politici en verzekeraars. ### Conclusie Het afschaffen van niet-gecontracteerde zorg is een complex vraagstuk. Voor senioren en hun mantelzorgers is het een kwestie van vertrouwen en continuïteit. De meerderheid van de lezers is tegen, en dat is begrijpelijk. Keuzevrijheid is geen luxe, het is een recht. Laten we hopen dat de stem van de patiënt gehoord wordt.