Waarom Passende Zorg Voor Senioren Noodzakelijk Is

Margriet Bos · 2026-09-18

Van veel zorg is niet bekend of het werkt. "Als we weten dat zorg niet werkt, blijven we die vaak toch geven," merkte Sjoerd Repping als hoogleraar voortplantingsgeneeskunde. In 2019 werd hij daarom hoogleraar Zinnige Zorg bij het Amsterdam UMC en voorzitter van het programma Zorgevaluatie en Gepast Gebruik (ZE&GG). "We moeten af van vaagheid, vrijheid en autonomie, naar collectieve sturing." ### Het belang van passende zorg voor senioren Passende zorg betekent dat de zorg die iemand krijgt, echt past bij zijn of haar situatie en bewezen effectief is. Voor senioren is dit essentieel, omdat zij vaak met meerdere aandoeningen tegelijk te maken hebben. Denk aan diabetes, hartproblemen en artrose. Als elke aandoening apart wordt behandeld, kan dat leiden tot een wirwar aan medicijnen en behandelingen die elkaar tegenwerken. Dat is niet alleen duur, maar ook gevaarlijk. Neem mevrouw Jansen, 82 jaar, die na een val in het ziekenhuis belandt. Ze krijgt een operatie, pijnstillers en fysiotherapie. Maar wat als uit onderzoek blijkt dat een eenvoudige aanpassing in huis, zoals een antislipmat in de badkamer (€15), een nieuwe val voorkomt? Dan is die operatie misschien niet nodig. Passende zorg betekent kritisch kijken naar wat écht werkt. ### Waarom verandering moeilijk is Het probleem is dat eenmaal ingezette zorg moeilijk te stoppen is. Artsen zijn opgeleid om te behandelen, niet om te stoppen. Patiënten verwachten zorg. En de financiering beloont vaak meer zorg, niet betere zorg. Sjoerd Repping pleit daarom voor collectieve sturing: duidelijke richtlijnen en afspraken over wat wel en niet vergoed wordt. "We moeten af van de vrijblijvendheid," zegt hij. > "Als we weten dat zorg niet werkt, moeten we het lef hebben om het niet te doen. Dat is niet harteloos, dat is juist zorgzaam." – Sjoerd Repping ### Wat betekent dit voor de ouderenzorg? Voor de ouderenzorg betekent passende zorg concreet: - **Meer aandacht voor preventie**: valpreventie, voeding en beweging kunnen veel leed voorkomen. - **Samen beslissen**: de wensen en behoeften van de senior staan centraal. - **Stoppen met zinloze behandelingen**: bijvoorbeeld antibiotica bij een verkoudheid, of een operatie bij een terminale patiënt. - **Betere samenwerking**: huisarts, specialist en thuiszorg werken samen rondom de patiënt. ### Persoonlijk alarm als onderdeel van passende zorg Een persoonlijk alarm voor senioren kan een waardevol onderdeel zijn van passende zorg. Het stelt ouderen in staat langer zelfstandig te blijven wonen, terwijl ze bij een noodgeval direct hulp kunnen inschakelen. Uit onderzoek blijkt dat een persoonlijk alarm de kans op complicaties na een val vermindert, omdat hulp sneller ter plaatse is. Bovendien geeft het ouderen en hun familie gemoedsrust. Toch is een alarm geen wondermiddel. Het moet passen bij de persoon. Iemand met dementie kan een alarm vergeten om te doen, terwijl iemand met een fysieke beperking er juist veel baat bij heeft. Het is dus maatwerk. ### Conclusie Passende zorg is geen luxe, maar een noodzaak. Zeker voor senioren, die vaak kwetsbaar zijn en veel zorg gebruiken. Door kritisch te kijken naar wat werkt, kunnen we de zorg beter én betaalbaarder maken. Sjoerd Repping heeft gelijk: we moeten af van de vrijblijvendheid en toe naar collectieve sturing. En laten we daarbij ook de eenvoudige oplossingen niet vergeten, zoals een persoonlijk alarm. Soms is dat ene knopje om hulp te vragen het verschil tussen zelfstandigheid en afhankelijkheid.