Waarom Passende Zorg Voor Senioren Eindelijk Aandacht Krijgt

Margriet Bos · 2026-09-18

Van veel zorg is niet bekend of het werkt. "Als we weten dat zorg niet werkt, blijven we die vaak toch geven," merkte Sjoerd Repping als hoogleraar voortplantingsgeneeskunde. In 2019 werd hij daarom hoogleraar Zinnige Zorg bij het Amsterdam UMC en voorzitter van het programma Zorgevaluatie en Gepast Gebruik (ZE&GG). "We moeten af van vaagheid, vrijheid en autonomie, naar collectieve sturing." ### Het probleem van onbewezen zorg Het is een bekend probleem in de zorg: behandelingen worden vaak voortgezet, zelfs als er geen bewijs is dat ze werken. Dit kost niet alleen geld, maar kan ook schadelijk zijn voor patiënten. Vooral ouderen krijgen soms zorg die niet effectief is. Denk aan onnodige medicatie of behandelingen die meer kwaad dan goed doen. Repping pleit ervoor om kritischer te kijken naar wat we doen. ### Waarom verandering moeilijk is Waarom blijven we dan toch doorgaan met zorg die niet werkt? Volgens Repping komt dat door een cultuur van vrijheid en autonomie. Artsen hebben de vrijheid om te doen wat zij denken dat goed is, maar dat leidt niet altijd tot de beste zorg. "We moeten af van vaagheid," zegt hij. Het is tijd voor collectieve sturing: samen bepalen wat wel en niet werkt, en dat vastleggen. ### Wat betekent dit voor senioren? Voor senioren is dit extra belangrijk. Zij zijn vaak kwetsbaar en gebruiken meerdere medicijnen. Als een behandeling niet werkt, kan dat hun kwaliteit van leven verminderen. Persoonlijke alarmsystemen zijn een goed voorbeeld van zorg die wél kan bijdragen aan veiligheid en zelfstandigheid. Maar ook hier geldt: we moeten weten of het echt werkt. Onderzoek naar de effectiviteit van persoonlijke alarmering is daarom essentieel. ### De rol van wetgeving Repping stelt dat passende zorg niet per se in de wet vastgelegd hoeft te worden, omdat het al lang zo is. De wet zegt namelijk dat zorg doelmatig moet zijn. Het probleem is niet de wet, maar de uitvoering. Er is meer nodig dan regels: we hebben een cultuurverandering nodig waarin we durven stoppen met zorg die niet werkt. > "We moeten af van vaagheid, vrijheid en autonomie, naar collectieve sturing." - Sjoerd Repping ### Hoe komen we verder? Om echt vooruit te komen, zijn er een paar dingen nodig: - **Meer onderzoek**: We moeten weten wat werkt en wat niet. Programma's zoals ZE&GG zijn een goed begin. - **Betere richtlijnen**: Duidelijke afspraken over welke zorg wel en niet vergoed wordt. - **Samenwerking**: Artsen, patiënten en beleidsmakers moeten samenwerken om de juiste keuzes te maken. - **Transparantie**: Deel de resultaten van onderzoek, zodat iedereen kan leren. ### Conclusie Passende zorg is geen luxe, maar een noodzaak. Voor senioren kan het het verschil maken tussen een veilig en zelfstandig leven of onnodige behandelingen. Laten we dus kritisch blijven kijken naar wat we doen, en samen werken aan betere zorg.