Waarom Passende Zorg voor Senioren Allang Wettelijk Verplicht Is

Margriet Bos · 2026-09-18

### De illusie van vrijblijvendheid We denken vaak dat passende zorg iets is waar we nog naartoe moeten werken. Maar wist je dat het al jaren in de wet staat? Hoogleraar Zinnige Zorg Sjoerd Repping zei het treffend: "Passende zorg vastleggen in de wet? Dat is allang zo!" Toch blijkt de praktijk weerbarstig. Want waarom blijven we zorg verlenen waarvan we weten dat het niet werkt? Repping, die in 2019 werd benoemd tot hoogleraar Zinnige Zorg aan het Amsterdam UMC en voorzitter is van het programma Zorgevaluatie en Gepast Gebruik (ZE&GG), pleit voor een fundamentele omslag. "We moeten af van vaagheid, vrijheid en autonomie, naar collectieve sturing," stelt hij. Dat klinkt misschien streng, maar het is juist bedoeld om de kwaliteit van zorg voor ouderen te verbeteren. ### Het probleem: zorg die niet werkt Van veel zorg is simpelweg niet bekend of het werkt. Dat geldt ook voor persoonlijke alarmering voor senioren. We schaffen een alarm aan omdat het veilig voelt, maar meten we wel of het daadwerkelijk bijdraagt aan langer zelfstandig wonen? Vaak niet. En dus blijven we doen wat we altijd deden, ook als het geen bewezen effect heeft. > "Als we weten dat zorg niet werkt, blijven we die vaak toch geven," aldus Repping. Een confronterende waarheid die vraagt om actie. ### Wat betekent dit voor persoonlijke alarmering? Voor jou als professional in de ouderenzorg is dit een belangrijk signaal. Het betekent dat we kritischer moeten kijken naar de hulpmiddelen die we aanbevelen. Niet omdat ze niet goed zijn, maar omdat we moeten weten wanneer ze écht het verschil maken. Denk aan de keuze voor een persoonlijk alarm. Er zijn talloze opties: van eenvoudige polsknoppen tot geavanceerde GPS-trackers met valdetectie. Ze variëren in prijs van zo'n €50 voor een basismodel tot €300 of meer voor een uitgebreid systeem. Maar welke voegt waarde toe? Dat hangt af van de situatie. - **Zelfredzaamheid:** Kan iemand zelf nog hulp inschakelen bij een val? Dan is een eenvoudig alarm voldoende. - **Vrijheid:** Wil iemand graag naar buiten, maar is de kans op verdwalen groot? Dan is een GPS-alarm met spraakfunctie een uitkomst. - **Veiligheid:** Woont iemand alleen en is er een verhoogd risico op vallen? Dan is valdetectie essentieel. ### Collectieve sturing: samen kiezen voor wat werkt Repping pleit voor collectieve sturing. Dat betekent dat we als sector gezamenlijk bepalen welke zorg we wel en niet leveren, op basis van bewijs. Voor persoonlijke alarmering betekent dit dat we niet langer uitgaan van onderbuikgevoelens, maar van data. We meten of een alarm daadwerkelijk leidt tot minder ziekenhuisopnames, meer beweging of een betere kwaliteit van leven. Dat vraagt om een andere houding. Minder vrijblijvendheid, meer verantwoordelijkheid. En ja, dat kan confronterend zijn. Want wat als blijkt dat een duur alarmsysteem niet beter werkt dan een simpele noodknop? Dan moeten we dat durven toegeven. ### Hoe pas je dit toe in de praktijk? Als professional kun je hier vandaag mee beginnen. Stel kritische vragen bij elke aanbeveling. Vraag je af: draagt dit bij aan de doelen van de cliënt? Is er bewijs dat het werkt? En zo niet, durf dan nee te zeggen. Tegelijkertijd is er goed nieuws. Steeds meer fabrikanten investeren in onderzoek naar de effectiviteit van hun producten. En programma's zoals ZE&GG maken het makkelijker om kennis te delen. Zo kunnen we samen bouwen aan een toekomst waarin passende zorg de norm is, niet de uitzondering. ### Conclusie Passende zorg is geen luxe, maar een wettelijke plicht. En toch laten we kansen liggen. Laten we dus afstappen van de waan van de dag en kiezen voor bewezen effectieve oplossingen. Voor ouderen, voor professionals, en voor de samenleving als geheel. Want uiteindelijk draait het niet om het alarm, maar om de mens die zich veilig en gezien voelt.