Waarom Passende Zorg Nu Wettelijk Vastleggen?

Margriet Bos · 2026-09-18

Van veel zorg is niet bekend of het werkt. "Als we weten dat zorg niet werkt, blijven we die vaak toch geven," merkte Sjoerd Repping als hoogleraar voortplantingsgeneeskunde. In 2019 werd hij daarom hoogleraar Zinnige Zorg bij het Amsterdam UMC en voorzitter van het programma Zorgevaluatie en Gepast Gebruik (ZE&GG). "We moeten af van vaagheid, vrijheid en autonomie, naar collectieve sturing." ### Het probleem: onwetendheid en gewoonte Het is een bekend probleem in de zorg: behandelingen worden vaak voortgezet, zelfs als ze niet effectief zijn. Dit kost niet alleen geld, maar kan ook schadelijk zijn voor patiënten. Repping pleit voor een omslag in denken. "We moeten durven stoppen met zorg die niet werkt," zegt hij. Maar waarom gebeurt dat niet? Omdat er een cultuur is van "we doen het altijd zo" en omdat verandering eng is. ### De oplossing: collectieve sturing en wetgeving Repping stelt voor om passende zorg wettelijk vast te leggen. Maar volgens hem is dat allang zo. "Passende zorg vastleggen in de wet? Dat is allang zo!" zegt hij. De wet schrijft al voor dat zorg doelmatig en effectief moet zijn. Het probleem is echter dat deze wet niet goed wordt nageleefd. Er is meer nodig dan alleen wetgeving: er moet een cultuurverandering komen. ### Van vrijheid naar verantwoordelijkheid Een van de grootste uitdagingen is de balans tussen vrijheid en verantwoordelijkheid. Zorgverleners hebben de vrijheid om te behandelen zoals zij denken dat goed is, maar die vrijheid mag niet leiden tot onnodige zorg. "We moeten af van de vrijheid en autonomie, naar collectieve sturing," benadrukt Repping. Dat betekent dat er meer richtlijnen en protocollen moeten komen, maar ook dat zorgverleners de ruimte krijgen om af te wijken als dat nodig is. > "Als we weten dat zorg niet werkt, blijven we die vaak toch geven. Dat moet anders." - Sjoerd Repping ### Wat betekent dit voor de praktijk? Voor professionals in de zorg betekent dit een aantal dingen: - **Betere evaluatie:** Zorg moet systematisch geëvalueerd worden. Werkt het? Zo niet, stop ermee. - **Transparantie:** Deel resultaten en leer van elkaar. - **Patiëntgericht:** Betrek patiënten bij beslissingen. Wat willen zij? - **Durf te stoppen:** Stop met behandelingen die niet effectief zijn. ### Conclusie Het debat over passende zorg is actueler dan ooit. Sjoerd Repping pleit voor een fundamentele verandering in de manier waarop we naar zorg kijken. Niet langer vasthouden aan oude gewoontes, maar kritisch kijken naar wat werkt. Alleen zo kunnen we de zorg betaalbaar, toegankelijk en effectief houden. En dat is in het belang van ons allemaal.