Waarom participatie het hoogste doel moet zijn voor kinderfysiotherapeuten

Margriet Bos · 2026-07-29

Nederland heeft een duidelijke ambitie: in 2040 willen we de gezondste generatie ter wereld hebben. Dat geldt ook voor kinderen met een beperking. Maar hoe zorgen we ervoor dat zij net als ieder ander gezond kunnen bewegen en opgroeien? Volgens Eline Bolster ligt er een cruciale rol voor de kinderfysiotherapeut. Alleen moet diegene dan wel het hele sociale systeem rondom het kind kunnen meenemen. En dat is makkelijker gezegd dan gedaan. ### De kern: meer dan alleen oefenen We denken bij kinderfysiotherapie vaak aan oefeningen, rekken en spierversterking. En ja, dat hoort er zeker bij. Maar Bolster benadrukt dat het uiteindelijke doel veel groter is. Het gaat niet om het aantal herhalingen of de perfecte loophouding. Het gaat om deelname aan het dagelijks leven. Meedoen op school, buitenspelen met vriendjes, zelfstandig naar de wc gaan of sporten bij de lokale vereniging. Dat is participatie. En juist daar zit volgens haar de uitdaging. Want een kind beweegt niet in een vacuüm. Het leeft in een gezin, gaat naar school, heeft vrienden en zit misschien op een club. Al die onderdelen beïnvloeden hoe een kind zich ontwikkelt en of het kan meedoen. Een kinderfysiotherapeut die alleen naar het kind kijkt, mist dus een groot deel van het plaatje. ### Het sociale systeem als sleutel Bolster pleit daarom voor een bredere aanpak. De therapeut moet niet alleen het kind behandelen, maar ook de ouders, leerkrachten en andere zorgverleners betrekken. Waarom? Omdat zij dagelijks met het kind werken en het verschil kunnen maken. Als een leerkracht weet hoe een kind met een beperking het beste kan bewegen, wordt de gymles ineens een stuk toegankelijker. Neem een kind met een motorische achterstand. Thuis kan de ouder eenvoudige spelletjes doen die de ontwikkeling stimuleren. Op school kan de juf zorgen voor aangepaste materialen of extra begeleiding. En bij de sportclub kan de trainer een oefening aanpassen zodat iedereen meedoet. Dat vraagt om samenwerking en kennisoverdracht. De kinderfysiotherapeut wordt dan een soort coach die het hele systeem versterkt. ### Wat betekent dit in de praktijk? Concreet betekent dit dat behandelingen er anders uit gaan zien. In plaats van alleen wekelijkse sessies in de praktijk, gaat de therapeut ook op huisbezoek. Of hij overlegt met school en kijkt mee tijdens de gymles. Soms betekent het dat er een gesprek komt met de hele familie om te horen waar zij tegenaan lopen. En soms betekent het dat de therapeut doorverwijst naar andere specialisten, zoals een ergotherapeut of logopedist. - Meer aandacht voor de thuissituatie en de dagelijkse routines - Samenwerking met onderwijs en kinderopvang - Ouders actief betrekken bij de behandeldoelen - Oog voor vrijetijdsbesteding en sportdeelname Deze aanpak vraagt wel iets van de therapeut. Hij of zij moet niet alleen verstand hebben van het lichaam, maar ook van communicatie en systemisch denken. Dat is een andere vaardigheid dan het opstellen van een oefenprogramma. Maar de winst is groot. Kinderen die zich gesteund voelen door hun hele omgeving, ontwikkelen meer zelfvertrouwen en blijven vaker in beweging. ### De rol van ouders en omgeving Ouders spelen een onmisbare rol in dit verhaal. Zij kennen hun kind het beste en zien dagelijks waar het misgaat of juist goed gaat. Toch worden zij in de zorg soms nog te veel als toeschouwer behandeld. Bolster wil dat veranderen. Ouders moeten mede-eigenaar worden van het behandelplan. Niet omdat het moet, maar omdat het werkt. Als een ouder begrijpt waarom een bepaalde oefening belangrijk is, is de kans groot dat die thuis ook wordt gedaan. Daarnaast is er de omgeving: buren, familie, vrienden. Een kind dat wordt uitgenodigd voor een verjaardagsfeestje of mag meespelen in de straat, doet automatisch meer ervaringen op. Die sociale contacten zijn net zo belangrijk als de fysiotherapie zelf. Het is dus zaak dat therapeuten ook oog hebben voor die informele netwerken en ze waar mogelijk stimuleren. ### De ambitie voor 2040 De ambitie om in 2040 de gezondste generatie te hebben, is mooi. Maar het blijft een papieren doel als we niet anders gaan werken. Bolster's boodschap is helder: participatie moet het hogere doel zijn. Niet de losse behandeldoelen, niet de meetbare resultaten op papier, maar het kind dat volwaardig meedoet in de maatschappij. Dat vraagt om lef, om flexibiliteit en om een andere kijk op het vak. Gelukkig zien we al mooie voorbeelden. Therapeuten die meedenken met scholen, die sportclubs adviseren en die ouders coachen in plaats van alleen behandelen. Stap voor stap groeit het besef dat een kind pas echt gezond is als het zich veilig en betrokken voelt. En dat begint bij een therapeut die verder kijkt dan de behandelstoel. Dus ja, de uitdaging is groot. Maar de mogelijkheden ook. Als we de krachten bundelen rondom het kind, dan komen we een heel eind. Niet alleen in 2040, maar nu al.