Waarom ongelukkig zijn ons sterker maakt (boekrecensie)

Margriet Bos · 2026-05-26

We jagen allemaal op geluk. We scrollen door social media, kopen nieuwe spullen en plannen de perfecte vakantie. Maar wat als ik je vertel dat het najagen van geluk ons juist ongelukkig maakt? Dirk de Wachter, een bekende Belgische psychiater, schrijft hier een verfrissend boek over: 'De kunst van het ongelukkig zijn'. In deze blogpost deel ik mijn inzichten uit dit boek, speciaal voor professionals in de persoonsalarmering en veiligheid voor ouderen. Want juist in ons vak zien we dagelijks dat geluk niet maakbaar is, maar wel vindbaar in kleine, alledaagse momenten. ### Waarom we stoppen moeten met geluk najagen We leven in een maatschappij die ons vertelt dat we altijd blij moeten zijn. Dat is niet alleen onrealistisch, het is ook schadelijk. Dirk de Wachter pleit voor mildheid en realisme. Hij zegt dat we niet moeten streven naar een perfect leven, maar naar een zinvol leven. Dat betekent dat we ook ruimte moeten geven aan verdriet, teleurstelling en eenzaamheid. In ons werk met ouderen zien we dit heel duidelijk. Ouderen die hun partner verliezen, hun gezondheid zien achteruitgaan of zich eenzaam voelen. Zij hebben geen behoefte aan oppervlakkige vrolijkheid, maar aan erkenning van hun verdriet. ### Mildheid voor onszelf en anderen Een van de kernpunten in het boek is mildheid. We zijn vaak zo streng voor onszelf. We moeten presteren, productief zijn en vooral gelukkig. Maar dat is een onmogelijke opgave. De Wachter stelt voor om milder te zijn voor onszelf en voor anderen. Dat betekent dat we accepteren dat het leven niet altijd makkelijk is. Dat we fouten mogen maken. Dat we soms verdrietig mogen zijn. Voor zorgprofessionals is dit een belangrijke les. We kunnen niet alle problemen oplossen. We kunnen wel luisteren, er zijn en compassie tonen. Dat is vaak meer waard dan een snelle oplossing. ### Zin boven geluk De Wachter maakt een belangrijk onderscheid tussen geluk en zin. Geluk is vluchtig en afhankelijk van omstandigheden. Zin is dieper en blijft bestaan, zelfs in moeilijke tijden. Zin vinden we in verbinding met anderen, in betekenisvol werk en in het bijdragen aan iets groters dan onszelf. In de persoonsalarmering zien we dit terug. Het is niet het alarm zelf dat ouderen een veilig gevoel geeft, maar de wetenschap dat er iemand is die om hen geeft. De verbinding met een centralist of een mantelzorger is wat echt telt. ### Praktische tips voor professionals - **Luister zonder oordeel**: Ouderen hebben vaak behoefte aan een luisterend oor, niet aan advies. - **Erken emoties**: Zeg niet 'het komt wel goed', maar 'ik begrijp dat dit moeilijk voor u is'. - **Focus op verbinding**: Technologie is een middel, niet het doel. Het gaat om het menselijke contact. - **Wees mild voor uzelf**: U kunt niet alles oplossen. U doet al genoeg door er te zijn. - **Zoek naar zin**: Vraag ouderen wat hun leven betekenis geeft. Dat kan een herinnering zijn, een hobby of een geloof. ### Conclusie 'De kunst van het ongelukkig zijn' is geen deprimerend boek, maar een bevrijdend boek. Het geeft ons toestemming om niet altijd gelukkig te hoeven zijn. Het herinnert ons eraan dat het leven mooi is, juist in zijn imperfectie. Voor professionals in de ouderenzorg en persoonsalarmering is dit een belangrijke boodschap. We kunnen ouderen niet altijd gelukkig maken, maar we kunnen wel bijdragen aan een zinvol leven. En dat is uiteindelijk veel waardevoller.