Waarom een nieuw zorgstelsel ons niet verder helpt

Margriet Bos · 2026-10-30

Het huidige zorgstelsel optimaliseren is veel effectiever dan complete nieuwbouw. Het gras is zeker niet groener bij onze buurlanden, stelt Marco Varkevisser: "Andere landen zijn jaloers op hoe wij toegankelijkheid en solidariteit hebben geborgd." Dat is een opvallende uitspraak in een tijd waarin de roep om hervorming steeds luider klinkt. Toch heeft Varkevisser een punt. We zijn geneigd om bij problemen meteen aan een compleet nieuwe opzet te denken. Maar soms is het slim om eerst te kijken wat er al goed werkt. ### Waarom optimaliseren slimmer is dan nieuwbouw Een nieuw zorgstelsel optuigen klinkt aantrekkelijk. Het voelt als een frisse start. Maar zo'n operatie kost jaren, veel geld en brengt flink wat onzekerheid met zich mee. Ondertussen blijven de knelpunten gewoon bestaan. Optimaliseren betekent: kijken waar het schuurt en dat gericht aanpakken. Denk aan wachtlijsten, administratieve rompslomp of de samenwerking tussen huisartsen en specialisten. Dat zijn concrete problemen die je stap voor stap kunt oplossen, zonder alles overhoop te halen. - Je behoudt wat al goed werkt, zoals de toegankelijkheid voor iedereen. - Je voorkomt dat je nieuwe problemen creëert terwijl je oude oplost. - Je kunt sneller schakelen, omdat je niet vanaf nul begint. ### Wat we van het buitenland kunnen leren Varkevisser is duidelijk: het gras is bij de buren niet groener. Andere landen kijken juist met bewondering naar hoe Nederland toegankelijkheid en solidariteit heeft geregeld. Iedereen kan naar de huisarts, ongeacht inkomen of achtergrond. Dat is geen vanzelfsprekendheid. > "Andere landen zijn jaloers op hoe wij toegankelijkheid en solidariteit hebben geborgd." Natuurlijk zijn er genoeg verbeterpunten. De zorg is duur, de werkdruk hoog en de vergrijzing zet door. Maar dat betekent niet dat het hele systeem op de schop moet. Het betekent dat we gericht moeten sleutelen aan de onderdelen die niet meer soepel lopen. ### Wat dit betekent voor persoonlijke alarmering Voor senioren en hun families is dit een geruststellende gedachte. Een stabiel zorgstelsel biedt houvast. Persoonlijke alarmering past daar naadloos in: het is een bewezen oplossing die ouderen langer veilig thuis laat wonen, zonder dat er een compleet nieuwe structuur voor nodig is. Een goed persoonsalarm werkt met de zorg die er al is. Het vult aan waar nodig, in plaats van het wiel opnieuw uit te vinden. Precies dezelfde logica als Varkevisser aanhaalt voor het zorgstelsel als geheel. ### De les: eerst kijken, dan pas bouwen De boodschap is eigenlijk simpel. Voordat we roepen om een compleet nieuw systeem, loont het om eerlijk te kijken naar wat al werkt. Optimaliseren is geen teken van zwakte. Het is een teken dat je weet waar je prioriteiten liggen. Dat geldt voor de zorg in het algemeen, en net zo goed voor de keuzes die je maakt rond veiligheid en zelfstandigheid thuis.