Waarom een nieuw zorgstelsel niet de oplossing is (en wat wel werkt)

Margriet Bos · 2026-10-30

Iedereen kent de discussie wel: het zorgstelsel moet op de schop. Complete nieuwbouw, roepen sommigen. Maar is dat echt nodig? Marco Varkevisser, hoogleraar zorgmarkten, is duidelijk: “Het huidige stelsel optimaliseren is veel effectiever dan complete nieuwbouw. Het gras is zeker niet groener bij onze buurlanden.” Hij voegt eraan toe: “Andere landen zijn jaloers op hoe wij toegankelijkheid en solidariteit hebben geborgd.” Dat zet je aan het denken. Want waarom willen we zo graag iets nieuws, terwijl we eigenlijk al iets waardevols hebben? ### Het probleem met ‘nieuw’ We zijn geneigd te denken dat een nieuw systeem automatisch beter is. Maar vaak lost dat de bestaande knelpunten niet op – het creëert juist nieuwe problemen. Denk aan de invoering van de marktwerking in de zorg: bedoeld om kosten te drukken en kwaliteit te verhogen, maar in de praktijk zorgde het voor meer administratie en minder samenwerking. Varkevisser waarschuwt dan ook voor de valkuil van de grote hervorming. “We moeten niet vergeten dat ons stelsel al decennialang goed presteert op het gebied van toegankelijkheid en solidariteit. Dat is niet iets om zomaar weg te gooien.” ### Wat werkt wel? In plaats van alles om te gooien, kunnen we beter kijken naar wat al goed gaat en dat versterken. Optimaliseren dus. Denk aan: - **Betere samenwerking** tussen huisartsen, ziekenhuizen en thuiszorg, zodat patiënten niet van het kastje naar de muur worden gestuurd. - **Minder administratieve lasten** voor zorgverleners, zodat zij meer tijd aan patiënten kunnen besteden. - **Gerichte innovaties** die de zorg toegankelijker maken, zoals e-health en persoonlijke alarmsystemen voor senioren. - **Meer aandacht voor preventie**, zodat mensen langer gezond blijven en de zorg betaalbaar blijft. > “Het is makkelijk om te roepen dat het anders moet, maar we moeten ook durven erkennen wat we al goed doen.” – Marco Varkevisser ### De rol van persoonsalarmering Neem alleen al de persoonsalarmering voor senioren. Nederland loopt hier voorop met systemen die ouderen langer zelfstandig laten wonen. Dat is precies het soort innovatie dat bijdraagt aan een houdbaar stelsel. Door te investeren in dit soort oplossingen – en ze goed te integreren in de zorg – kun je de druk op de zorg verminderen zonder het hele systeem om te gooien. ### Conclusie Laten we dus niet blindstaren op een nieuw zorgstelsel. Het huidige stelsel heeft echt wel zijn gebreken, maar die kunnen we aanpakken zonder alles overboord te gooien. Optimaliseren is het sleutelwoord. En wie weet, misschien zijn we dan wel het voorbeeld voor andere landen – in plaats van andersom.