Waarom moeilijk bereikbare patiënten gewoon in het ziekenhuis lopen

Margriet Bos · 2026-10-29

Van inkoop tot implementatie zou digitale toegankelijkheid een kernwaarde moeten zijn bij zorgorganisaties. Dat stelt Lucille Standaar, die onlangs promoveerde op de digitalisering van de zorg. “De zogeheten moeilijk bereikbare groepen lopen gewoon rond in het ziekenhuis.” ### Wie zijn die moeilijk bereikbare groepen? We hebben het vaak over mensen die de zorg niet weten te vinden. Mensen met een taalbarrière, ouderen zonder digitale vaardigheden, of mensen die de weg kwijtraken in het systeem. Maar volgens Standaar lopen ze gewoon rond in het ziekenhuis. Letterlijk. Het zijn de mensen die wel binnenkomen, maar vervolgens vastlopen in de digitale processen. Denk aan een oudere mevrouw die haar afspraak niet kan verzetten via de app, of een man die de uitslag van zijn onderzoek niet kan inzien omdat hij geen DigiD heeft. ### Digitale toegankelijkheid is geen bijzaak Standaar benadrukt dat digitale toegankelijkheid van begin tot eind geregeld moet zijn. Van de inkoop van systemen tot de implementatie op de werkvloer. “Als je als organisatie niet nadenkt over wie je systeem moet gebruiken, sluit je mensen buiten.” En dat terwijl de zorg voor iedereen toegankelijk zou moeten zijn. Het gaat niet alleen om het hebben van een website of app, maar om of mensen er daadwerkelijk mee kunnen werken. ### De gevolgen van slechte toegankelijkheid Wat gebeurt er als digitale toegankelijkheid geen kernwaarde is? Mensen haken af. Ze missen afspraken, krijgen geen uitslagen of kunnen geen vragen stellen. Dat leidt tot frustratie, verkeerde behandelingen en extra kosten. Bovendien is het oneerlijk: de zorg is er voor iedereen, maar de digitale drempels maken het voor sommigen onbereikbaar. Standaar: “We moeten ons realiseren dat niet iedereen digitaal vaardig is. En dat hoeft ook niet. De zorg moet zich aanpassen aan de mens, niet andersom.” ### Wat kunnen zorgorganisaties doen? Er zijn concrete stappen die zorgorganisaties kunnen nemen om digitale toegankelijkheid te verbeteren. Hier zijn er een paar: - **Betrek gebruikers bij het ontwerp**: Laat patiënten en hun naasten meedenken over hoe systemen werken. Zij weten waar de knelpunten zitten. - **Bied alternatieven**: Zorg dat er altijd een niet-digitale route is, zoals telefonisch contact of een balie. - **Test op toegankelijkheid**: Laat systemen keuren door experts en test ze met mensen met een beperking. - **Train medewerkers**: Zorg dat zij signalen herkennen van mensen die vastlopen en hen kunnen helpen. - **Maak het onderdeel van inkoop**: Neem toegankelijkheidseisen op in contracten met leveranciers. ### Een cultuurverandering Volgens Standaar is het niet alleen een technische kwestie, maar vooral een cultuurverandering. “Het begint bij bewustwording. Als je je realiseert dat die moeilijk bereikbare groepen gewoon in je wachtkamer zitten, dan kun je niet anders dan actie ondernemen.” Ze pleit voor een proactieve houding: wacht niet tot mensen klagen, maar zoek ze op en vraag wat ze nodig hebben. > “De zorg moet zich aanpassen aan de mens, niet andersom.” – Lucille Standaar ### Conclusie Digitale toegankelijkheid is geen luxe, maar een noodzaak. Zeker in de zorg, waar het soms om leven en dood gaat. Door het van inkoop tot implementatie als kernwaarde te zien, zorgen we ervoor dat niemand buiten de boot valt. En dat begint met de erkenning dat de moeilijk bereikbare groepen niet ver weg zijn, maar gewoon naast ons staan in het ziekenhuis.