Waarom het schrappen van gz-psychologen-opleidingen de ggz-wachttijden niet verkort

Margriet Bos · 2026-08-11

De Nederlandse geestelijke gezondheidszorg staat voor een grote uitdaging. De wachttijden zijn te lang, de druk op zorgverleners is hoog en de vraag naar hulp blijft maar groeien. Toch lijkt het kabinet een opvallende keuze te maken: er komen juist minder opleidingsplaatsen voor gz-psychologen. Anita Wydoodt, bestuursvoorzitter van Parnassia Groep, noemt dit besluit 'haaks op het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA)'. En ze heeft een punt. ### Wat is er precies aan de hand? Minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg heeft besloten om fors minder gz-psychologen op te leiden dan het Capaciteitsorgaan adviseert. Dat orgaan berekent op basis van zorgvraag en instroom precies hoeveel professionals we in de toekomst nodig hebben. Het advies is duidelijk: er zijn meer psychologen nodig, niet minder. Toch kiest het kabinet voor een andere koers. Dat roept vragen op. Waarom investeren in een akkoord dat juist bedoeld is om de zorg toegankelijk te houden, terwijl je tegelijkertijd de pijplijn van nieuwe professionals dichtdraait? Het voelt alsof je een lekke band repareert door de lucht uit de reserveband te laten lopen. ### De impact op wachttijden en kwaliteit De gevolgen van dit besluit zijn niet mals. Minder opgeleide gz-psychologen betekent: - Langere wachtlijsten voor mensen met psychische klachten. - Meer druk op bestaande teams, die al overbelast zijn. - Risico op verminderde kwaliteit van zorg, omdat ervaren collega's moeten invliegen voor taken die eigenlijk door anderen gedaan kunnen worden. Wydoodt verwoordt het scherp: "Dit is wel een heel bijzonder besluit als je als kabinet zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen." En ze heeft gelijk. Je kunt niet aan de ene kant beloven dat mensen sneller geholpen worden, terwijl je aan de andere kant de aanwas van nieuwe hulpverleners beperkt. ### Een breder probleem: de arbeidsmarkt in de zorg Dit besluit staat niet op zichzelf. De hele zorgsector kampt met personeelstekorten. In de ggz is het probleem extra nijpend omdat de vraag naar zorg de afgelopen jaren explosief is gestegen. Denk aan de toename van stressgerelateerde klachten, burn-outs en angststoornissen, vooral onder jongeren. Tegelijkertijd is de opleiding tot gz-psycholoog intensief en duurt jaren. Als je nu het aantal plaatsen vermindert, voel je dat pas over vijf tot tien jaar. Dat is precies het probleem: de gevolgen van dit beleid zijn pas merkbaar als het te laat is. ### Wat zegt het AZWA hierover? Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord is een gezamenlijke afspraak tussen het kabinet, zorgverzekeraars en zorgaanbieders. Het doel? De zorg toekomstbestendig maken door in te zetten op preventie, innovatie en voldoende personeel. Juist die laatste pijler wordt nu ondermijnd. Door minder opleidingsplaatsen te creëren, lijkt het kabinet de eigen afspraken te breken. Dat ondermijnt niet alleen het vertrouwen in de politiek, maar ook in de haalbaarheid van de zorgambities. Zorgaanbieders zoals Parnassia Groep investeren al jaren in opleidingen en begeleiding van nieuwe collega's. Als de aanwas stopt, wordt die investering steeds minder waard. ### Is er een alternatief? Natuurlijk zijn er financiële overwegingen. Opleiden kost geld, en de zorg heeft te maken met beperkte budgetten. Maar er zijn slimmere manieren om met schaarse middelen om te gaan. Denk aan: - Meer investeren in preventie, zodat mensen minder snel in de ggz terechtkomen. - Taakherschikking, waarbij bepaalde taken worden overgedragen aan andere disciplines. - Betere begeleiding en werkdrukverlaging, zodat zorgverleners langer in het vak blijven. Het is een kwestie van prioriteiten stellen. Als we de wachttijden echt willen terugdringen, dan is investeren in opleidingsplaatsen geen kostenpost, maar een noodzakelijke investering in de toekomst van onze zorg. ### Wat betekent dit voor jou? Als je wacht op zorg, of als je iemand kent die dat doet, dan raakt dit besluit jou direct. Een langere wachttijd betekent langer doorlopen met klachten, langer wachten op herstel en meer druk op je omgeving. Het is daarom belangrijk dat dit onderwerp blijft leven, zowel in de politiek als in de samenleving. De uitspraak van Anita Wydoodt is een wake-upcall. Ze wijst op een tegenstrijdigheid die niet genegeerd mag worden. Wij kunnen alleen maar hopen dat het kabinet haar woorden ter harte neemt en het Capaciteitsorgaan serieus neemt. Want de ggz heeft geen tijd om te wachten.