Waarom minder gz-psychologen opleiden de ggz nog duurder maakt

Margriet Bos · 2026-08-11

De Nederlandse geestelijke gezondheidszorg staat al jaren onder druk. Wachttijden lopen op, mensen met psychische klachten wachten maanden op hulp, en de zorgverleners die er wel zijn, werken zich een slag in de rondte. Juist daarom is het besluit van minister Mirjam Sterk van Langdurige zorg zo opvallend: ze trekt het aantal opleidingsplaatsen voor gz-psychologen flink terug, terwijl het Capaciteitsorgaan juist adviseert om er meer op te leiden. Anita Wydoodt, bestuursvoorzitter van Parnassia Groep, laat er geen twijfel over bestaan wat ze daarvan vindt. "Dit is wel een heel bijzonder besluit als je als kabinet zegt de wachttijden in de ggz te willen terugdringen", zegt ze. En ze heeft gelijk. Het voelt alsof je de brandweer minder water geeft terwijl het huis nog in brand staat. ### Wat is er precies aan de hand? Het Capaciteitsorgaan is het onafhankelijke adviesorgaan dat berekent hoeveel zorgprofessionals Nederland de komende jaren nodig heeft. Op basis van demografische ontwikkelingen, zorgvraag en uitstroom komt het met een advies over het aantal opleidingsplaatsen. Voor gz-psychologen ligt dat advies dus hoger dan wat de minister nu wil toestaan. Het gevolg? Minder nieuwe psychologen die de arbeidsmarkt op komen, terwijl de vraag naar psychische hulp alleen maar toeneemt. Denk aan de toegenomen prestatiedruk onder jongeren, de naweeën van de coronacrisis en de stijgende lijn in burn-outklachten onder werkend Nederland. ### De gevolgen voor de praktijk Voor zorginstellingen zoals Parnassia Groep betekent dit concreet: - Langere wachtlijsten voor cliënten die nu al maanden moeten wachten op een intake - Meer werkdruk voor de psychologen die er wél zijn, met een hoger risico op uitval - Hogere kosten voor zorginstellingen die tijdelijke krachten of zzp'ers moeten inhuren om de gaten te vullen Dat laatste is een pijnlijke paradox. Want die inhuur is vaak duurder dan het opleiden van eigen personeel. Zo werkt het besluit dus averechts op de kosten die de minister juist probeert te beheersen. ### Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord onder druk Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) is het akkoord waarin kabinet en zorgpartijen afspraken maken over de toekomst van de zorg. Daarin staat onder andere dat de toegankelijkheid en kwaliteit van de ggz verbeterd moet worden. Maar hoe kun je die toegankelijkheid verbeteren als je tegelijkertijd de aanwas van nieuwe professionals beperkt? Wydoodt noemt het niet voor niets "haaks op AZWA". Het is een van de vele voorbeelden waarin beleidsbeslissingen op papier goed klinken, maar in de praktijk haaks staan op de doelen die eerder zijn afgesproken. ### Wat betekent dit voor jou? Of je nu zelf wacht op psychische hulp, iemand in je omgeving hebt die dat doet, of werkt in de zorg: dit besluit raakt je vroeg of laat. De wachttijden in de ggz zijn al een van de grootste knelpunten van ons zorgstelsel. En met minder opgeleide gz-psychologen wordt dat probleem niet kleiner. Het is dan ook te hopen dat dit besluit heroverwogen wordt. Want zoals Wydoodt aangeeft: als je als kabinet zegt de wachttijden te willen terugdringen, moet je daar ook naar handelen. Minder opleiden is precies het tegenovergestelde. ### Een oproep tot herbezinning De komende maanden zal blijken of de minister haar besluit bijstelt. Zorgorganisaties, vakbonden en beroepsverenigingen hebben in elk geval duidelijk gemaakt dat ze hier niet mee kunnen leven. En terecht. Want investeren in de opleiding van gz-psychologen is niet alleen investeren in de toekomst van de ggz, maar ook in de mentale gezondheid van ons allemaal. Het is een klassiek geval van korte termijn denken versus lange termijn visie. En in de zorg kunnen we ons die korte termijn denken gewoonweg niet veroorloven.